796 Dinh Xuyen community hall

Đình Đinh Xuyên

Đình làng Đinh Xuyên hay đình Kẻ Đanh có từ thế kỷ XVII. Thờ thành hoàng Nguyễn Quang là tướng của vua Hùng thứ 18. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1991). Vị trí: MQM4+37J, Ứng Hòa, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 50km (hướng 7h). Trạm bus: Cạnh Cửa Hàng Vàng Bạc Minh Niên - QL21B.

Lược sử

Đinh Xuyên, thường còn gọi Đanh Xuyên, tên Nôm là Kẻ Đanh, là một thôn lớn có nhiều xóm với đủ cả đội tuồng và đội cải lương. Xưa kia, Kẻ Đanh cùng hai thôn Dư Xá Thượng (Kẻ Dừa) và Nam Dương (Kẻ Rành) đều thuộc xã Hòa Nam nằm ở phía Đông Bắc sông Đáy, trong đó Kẻ Dừa kết chạ với Kẻ Đanh.

Thôn Đinh Xuyên trước năm 1945 thuộc tổng Thái Bình (Thái Đường), huyện Hoài An, phủ Ứng Hoà, tỉnh Hà Đông. Từ tháng 7-2025, thôn Đinh Xuyên thuộc xã Ứng Hoà, TP Hà Nội, sau cuộc cải cách hành chính với chính quyền hai cấp. Giao thông qua lại thuận tiện vì có dòng sông Đáy và đường quốc lộ QL21B.

Đình làng Đinh Xuyên toạ lạc ở giữa hai con đường ngõ xóm tên là Tứ Đức và Ngũ Phúc. Trong hậu cung đình thờ Hoàng Tế Xuyên Đại Vương Nguyễn Quang. Theo sự tích chép trong bản thần phả lưu giữ tại đình, ngài sinh vào tháng 8 năm Bính Thìn, lớn lên trở thành một tướng tài của Tản Viên Sơn Thánh.

Ngài có công chiêu mộ binh lính đến giúp Sơn Thánh giữ yên bờ cõi Văn Lang trước những cuộc xâm lăng của các nước Ai Lao, Hồ Tôn và phương bắc, được vua Hùng thứ 18 phong tước và ban cho Kẻ Đanh làm thực ấp. Về đây, ngài đã dạy dân sở tại những điều nhân nghĩa, trồng lúa và làm nghề phụ. Khi ngài mất đi, nhân dân đã lập miếu thờ, về sau rước bài vị vào đình và tôn làm thành hoàng làng.

Năm 1991, Bộ Văn hoá - Thông tin đã xếp hạng đình [và chùa làng] Đinh Xuyên là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Đình làng Đinh Xuyên nhìn về phía tây nam ra bờ đê sông Đáy, hiện nay chỉ còn giữ được không nhiều nét xưa sau đợt đại trùng tu năm 2020. Cổng đình xây kiểu nghi môn với 4 trụ biểu đắp câu đối chữ Hán và hai cửa phụ mở ra đường quốc lộ QL21B. Từ cổng có các bậc đưa khách đi xuống sân gạch. Hai bên sân là dãy nhà tả, hữu vu 3 gian bào trơn đóng bén.

Toà đại bái 5 gian, xây kiểu tường hồi bít đốc tay ngai giả, nền cao 3 bậc, hàng hiên có 4 cây cột. Trang trí bên trong chủ yếu tập trung ở gian giữa. Phía sau là toà hậu đường cũng 5 gian, xây tường hồi bít đốc tay ngai, nằm song song cùng với đại bái làm thành hình “chữ Nhị”, ở giữa có giếng trời với hòn non bộ và khe lấy sáng. Dòng chữ Hán còn lại trên câu đầu cho biết ngôi đình có niên đại Tự Đức 16 năm Quý Hợi (1863). Bên hữu đình là ao nhỏ có cầu bắc từ bờ vào thuỷ đình được xây năm 1992 như một đài tưởng niệm liệt sĩ.

Di sản

Hội làng Đinh Xuyên diễn ra hàng năm vào ngày 15 tháng Hai âm lịch. Dân làng cứ 3 năm lại một lần tổ chức đại lễ, trong đó có đám rước kiệu và múa rồng với rất đông người tham gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Đinh Xuyên: MQM3+RM, Hoà Xá.
Đền Đức Thánh Cả: PQC9+P79, Hòa Xá.
Đình Đặng Giang: MQ9G+RGJ, Hoà Xá.
Đình Kim Bôi: MQ3G+RXM, Hương Sơn.
Đình và miếu Nội Xá: MQV9+9C8, Hòa Xá.
Đình, đền, chùa Phù Lưu Thượng: MQ6Q+F9C, Hòa Xá.