Đình Bài Trượng

Địa lý

Hoàng Diệu là một xã thuộc huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội. Địa giới về phía nam giáp 2 xã Thượng Vực, Văn Võ, phía bắc giáp xã Lam Điền, phía tây giáp 2 xã Hợp Đồng, Quảng Bị (5 xã trên đều thuộc huyện Chương Mỹ), phía đông giáp huyện Thanh Oai. Về giao thông có đường Hoàng Diệu vắt ngang, tỉnh lộ DT 419 ở gần dọc địa giới phía tây, và đường liên xã Hữu Đáy đi chéo qua xã.

Xã Hoàng Diệu có mã hành chính 10078, tổng diện tích đất tự nhiên 8,06 km², dân số năm 1999 là 8.381 người (hầu hết là người Kinh), mật độ dân số đạt 1.040 người/km². Hiện nay họ chủ yếu làm nghề nông và sinh sống trong bảy ngôi làng: An Hiền, An Vọng, Trại Hiền, Cốc Hạ, Cốc Thượng, Cốc Trung, và Bài Trượng.

Lược sử

Thôn Bài Trượng nho nhỏ xinh xinh nằm liền kề dòng sông Đáy ở phía đông, chéo ngang giữa làng là đường đê Hữu Đáy với tuyến xe bus số 124 chạy qua, phía tây có con đường Máng Bảy, phía nam giáp thôn An Vọng, còn phía bắc giáp xã Lam Điền. Thôn có tên Nôm là làng Trượng.

Đình Bài Trượng được khởi dựng từ cuối thời Lê trung hưng vào khoảng thế kỷ XVIII. Trong hậu cung đình thờ đức thành hoàng làng là Duệ Công, một vị tướng đã giúp Hùng Vương thứ 17 đánh thắng quân xâm lược, giữ yên đất nước. Ngoài ra tại đây còn phối thờ phu nhân ngài là bà Trần Thị Đoan. Theo thần phả, hai thôn Bài Trượng và An Vọng vốn là đất phong của hai vợ chồng.

Năm 1952, đình là nơi hoạt động du kích kháng chiến chống thực dân Pháp của một số cán bộ phụ trách huyện - xã. Năm 1965, đình là trụ sở của một trường trung cao đẳng. Trong giai đoạn 1966 - 1973, đình là nơi ở của chuyên gia quân sự Liên Xô thuộc Bộ tư lệnh Phòng không - Không quân và có hầm bí mật để làm việc.

Kiến trúc

Sau chợ làng là bức tường bao quanh đền Bài Trượng, bên trong có mộ của Duệ Công và phu nhân. Đền có kiến trúc kiểu chồng diêm 2 tầng 8 mái với nguyên vật liệu chủ yếu là gạch, vôi.... Mộ của bà Trần Thị Đoan tương truyền trước đây là một cái giếng sâu khoảng 2m, dưới đáy có phiên đá gan gà hình bầu dục.

Trải qua mấy lần trùng tu và tôn tạo, đình Bài Trượng hiện nay mang dấu ấn của nghệ thuật kiến trúc và trang trí thời Nguyễn muộn. Mặt đình nhìn về phía đông nam qua sân trước ra sông Đáy nơi có cổ thụ che bóng. Cổng đình được xây kiểu nghi môn tứ trụ, trên các trụ biểu có đắp câu đối chữ Hán và trang trí hình linh thú. Mặt tường phía ngoài hai bên cổng phụ đắp nổi hình voi, hổ.

Sau cổng là sân với toà tiền tế 2 tầng 8 mái đao cong dựa trên 16 cây cột tròn nằm ở giữa, hai bên có dãy nhà tả hữu mạc 3 gian đối diện nhau. Ngay sau tiền tế là toà đại bái 5 gian tường hồi bít đốc. Ba gian giữa toà đại bái được kết nối với toà thiêu hương và thượng điện theo hình “chữ Công”. Tất cả các mái đều lợp ngói màn.

Di sản

Hiện nay, trong đình và đền Bài Trượng bảo lưu được 02 cỗ long ngai bài vị và voi đá, phỗng đá, bát hương đá, bàn thờ bằng đá... Ngoài đồ tế khí và bản ngọc phả lại còn giữ được 72 đạo sắc phong thần và mỹ tự do các triều đại từ thời Lê trung hưng đến thời Nguyễn ban tặng.

Hằng năm nhân dân địa phương long trọng tổ chức lễ hội truyền thống tại đình làng để tưởng nhớ công ơn của đức thánh hoàng Duệ Công, chính hội là vào mùng 10 tháng 3 âm lịch, ngày Giỗ Tổ Hùng Vương. Trong dịp này còn diễn ra các trò chơi và biểu diễn văn nghệ dân gian.

Ngày 29 tháng 3 năm 2001, đình và đền thôn Bài Trượng được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Già Lam Tự
• Đền Vua Bà
• Đình Duyên Ứng
• Đình Lương Xá
• Đình Ứng Hoà
• Hữu Phủ Từ

Ảnh: Đình Bài Trượng

Bài 949 ©NCCông 2019-2022 dinh den Bai Truong