Đình Cao Xá

Lược sử

Đình Cao Xá còn gọi đình Tam Thôn vì thờ thành hoàng Nguyễn An chung cho cả ba thôn Thượng, Trung, Hạ của xã Cao Xá. Thời nhà Nguyễn, Cao Xá thuộc tổng Sơn Đồng, huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Đông. Trước tháng 7-2025, Cao Xá thuộc xã Đức Thượng, huyện Hoài Đức, TP Hà Nội; ngày nay thuộc xã Hoài Đức, TP Hà Nội.

Nguyễn An sinh ngày 10 tháng Giêng trong một gia đình nghèo. Thủa nhỏ được nuôi ăn học, nổi tiếng thông minh. Sau khi cha mẹ mất, ngài mở trường dạy học. Ngài cùng học trò đến Hát Môn theo Hai Bà Trưng. Khởi nghĩa thành công, ngài được ban thưởng chức tước và thực ấp tại Cao Xá. Mã Viện sang xâm lược nước ta, Nguyễn An theo Hai Bà đánh giặc và hy sinh...

Kiến trúc

Đình quay hướng tây nam, ở phía đông có cổng thôn Trung, phía đông bắc có chùa Diên Khánh, phía tây bắc có chùa Linh Tiên xưa kia vốn là một quán Đạo Giáo. Toà tiền tế 5 gian, 4 mái chảy. Hai đầu bờ nóc đắp rồng lá, giữa bờ giải phần gấp khúc đắp lân. Các bộ vì làm theo kiểu “thượng chồng rường, hạ kẻ” và dựa trên 4 hàng chân cột. Các đầu kẻ có chạm khắc đầu rồng, lá ba chẽ, mây cụm... theo phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Nằm song song ngay sau tiền tế là toà đại bái 5 gian 2 chái với cấu trúc cũng giống như tiền tế.

Toà hậu cung 3 gian dọc, tường hồi bít đốc, 2 mái lợp ngói ri, nối vào gian giữa toà đại bái theo kiểu “chữ Đinh”. Bên trong, các bộ vì thiên về bào trơn đóng bén. Phần trên cửa hậu cung chạm hổ phù và tứ linh, 2 bức cốn trên cửa nách chạm rồng mây, hoa lá, đều mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn.

Tả hữu mạc 5 gian là nơi sắp lễ. Hai dãy này nằm song song và quay mặt vào nhau qua sân tiền tế. Các bộ vì làm theo kiểu “quá giang” trốn cột đơn giản.

Di sản

Trong đình, các bộ cửa võng, đồ tế tự, hương án, bàn thờ được chạm khắc các đề tài hổ phù, lưỡng long chầu nguyệt. Bảo lưu được 1 cuốn ngọc phả, 8 đạo sắc phong từ thời Lê đến Nguyễn, 3 chân đèn gốm ghi niên hiệu Diên Thành (1578 - 1585) thời Mạc Mậu Hợp, 2 cỗ kiệu thời Lê, 1 bộ long ngai bài vị.

Hằng năm, hội chùa được tổ chức vào ngày mùng 9 tháng Giêng và hội đình vào ngày 13 tháng Hai, có rước kiệu Mẫu từ Linh Tiên quán sang đình và hôm sau lại rước về.

Năm 1995, đình Cao Xá được xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật Quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Bảo Phúc: 3P83+Q5H, Giang Xá, Hoài Đức.
• Chùa Kỳ Viên: 3P72+7QP, Cao Hạ, Đức Giang, Hoài Đức.
• Chùa Quán Chiền: 3MFV+W8, Đức Giang, Hoài Đức.
• Đình và quán Giang Xá: 3P84+53, thị trấn Trạm Trôi.
• Đình Lưu Xá: 3P63+HH, Đức Giang, Hoài Đức.
• Quán Cao Xá Thượng (Linh Tiên Quán): 3M8W+8M, Đức Thượng, Hoài Đức.

No 1225 ©NCCông 2018-2026, dinh Cao Xa