Đình Cung Sơn

Địa lý

Sông Tích chảy từ thị xã Sơn Tây sang Thạch Thất ngang qua phía nam Cung Sơn và đường quốc lộ QL32 giáp với phía đông bắc thôn này. Ngày nay, nghề trồng cây cảnh và hoa (đặc biệt hoa lan, hoa hồng, hoa ly, hoa đồng tiền), đã trở thành một mũi nhọn phát triển kinh tế nông nghiệp ven sông Tích Giang, trước đây vốn là một vùng thuần nông chỉ chuyên canh lúa nước.

Thôn Cung Sơn có tên chữ Hán là 恭山, tên nôm là làng Me, xưa kia thuộc xã Trạch Mỹ Lộc, tổng Tường Phiêu, huyện Tùng Thiện, tỉnh Sơn Tây (cũ). Theo Cải cách hành chính với chính quyền 2 cấp, thôn Cung Sơn thuộc xã Phúc Thọ, TP Hà Nội từ ngày 1-7-2025.

Lược sử

Đình Cung Sơn được lập từ thế kỷ XVII, thời Lê Trung hưng. Đình thờ Tản Viên sơn thánh và hai vị thành hoàng khác là Minh An Vương, Minh Định Vương. Gần giống như truyền thuyết bên làng Tường Phiêu, thần tích kể rằng thánh Tản Viên đã dạy dân làng đánh cá bằng cách rập sào gây tiếng động xua cá vào lưới. Minh An Vương và Minh Định Vương là những người đầu tiên học được và truyền lại cho nhân dân địa phương.

Năm 1993, đình Cung Sơn đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.

Kiến trúc

Theo các cụ già người địa phương kể lại, xưa kia quy mô của đình Cung Sơn khá đồ sộ, cổng nhìn ra ao đình, ở giữa ao có đắp một gò nổi làm sới vật. Sau nhiều lần trùng tu, sửa chữa, ngôi đình hiện nay vẫn quay mặt về phía tây nam ra sới vật, hai bên hông và trước cổng là đường làng. Trong khuôn viên không còn cây to, xung quanh có tường bao, phía đông trổ cửa ngách. Phía tây đình là một ao hình vuông với diện tích khá lớn.

Từ đường làng, du khách đi qua cổng nghi môn với các trụ biểu có đắp câu đối chữ Hán vào sân gạch ở giữa hai dãy tả hữu vu 3 gian, cửa bức bàn. Cuối sân là toà tiền tế 5 gian để trống không có tường, trừ các trụ gạch ở 4 góc, 4 hàng cột tròn đỡ lấy 4 mái chảy có các đầu đao cong cong, bờ nóc đắp các hình linh thú.

Nằm xếp thành hình “chữ Nhị” song song sau toà tiền tế là toà đại đình 5 gian, cửa bức bàn, tường hồi bít đốc tay ngai. Bên trong đặt các đồ tế khí, 03 hương án và long ngai bài vị của các thành hoàng. Phía sau đình còn có sân hậu và một giếng sâu với dấu vết xưa kia khai thác đá ong.

Di sản

Lễ hội đình làng được tổ chức hằng năm suốt 3 ngày liền từ mồng 4 đến mồng 6 tháng Hai âm lịch. Từ xưa kia đã có lệ cũ được tiền nhân khắc ghi vào bia đá là thả cá thờ vào mồng 4, kỷ niệm ngày Đức Thánh Tản Viên dạy dân làng đánh cá bằng cách rập sào xuống mặt nước. Ngày nay bên cạnh tiết mục đánh cá tại ao đình và làm lễ tế thánh long trọng, còn có các trò chơi dân gian diễn ra theo truyền thống mà trong đó sôi nổi nhất là thi đấu vật.

Trong đình Cung Sơn không còn lưu giữ được nhiều hiện vật ngoài mấy thứ quý giá như: 01 bát hương cổ bằng đất nung đắp nổi hình lưỡng long triều nguyệt và 01 cỗ long ngai chạm rồng mang đậm nét của nghệ thuật trang trí thời Lê Trung hưng.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Cung Sơn: 4G8C+65X, Tích Giang, Phúc Thọ.
• Đền Và: 4FQP+94, Sơn Tây.
• Đình Phúc Trạch: 4GRX+MP6, Võng Xuyên, Phúc Thọ.
• Đình Tường Phiêu: 4G78+JQ, Tích Giang, Phúc Thọ.
• Đình Võng Ngoại: 4GMX+XQ, Võng Xuyên, Phúc Thọ.
• Thành cổ Sơn Tây: 4GQ3+GP, Sơn Tây.

No. 813 ©NCCông 2019-2026, dinh Cung Son