771 Phuong Vien community hall

Đình Phương Viên

Đình Phương Viên 方園 tức đình Vạng, có từ thời Hậu Lê. Thờ: Thôi Tốc đại vương và Ả Lã Nàng Đê, Ả Tú, Ả Huyền. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1997). Vị trí: 2M6X+W8F, Sơn Đồng, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 18km, hướng 9h. Trạm bus: 631 Đê Song Phương.

Lược sử

Thôn Phương Viên xưa gọi là Vạn Chài, tên Nôm là làng Vạng, nằm ở phía Đông sông Đáy. Trước năm 1945 thuộc tổng Đắc Sở, huyện Đan Phượng, tỉnh Hà Đông. Từ tháng 7-2025 sau cuộc cải cách thành chính quyền 2 cấp, Phương Viên thuộc xã Sơn Đồng, TP Hà Nội. Giao thông thuận tiện nhờ có đại lộ Thăng Long ở phía Nam và đường đê Song Phương ở phía Tây.

Làng Vạng xưa có một ngôi đình với quy mô to lớn nhưng năm 1947 khi cuộc kháng chiến chống Pháp tái xâm lược bùng nổ thì bị phá huỷ. Từ năm 1985 cho đến nay, nhân dân địa phương đã đóng góp nhiều tiền của, công sức để xây dựng lại và tôn tạo ngôi đình được khang trang, tuy không còn vẹn nguyên như cũ.

Trong hậu cung đình thờ đức thành hoàng có danh xưng "Thôi Tốc đại vương", được cho là một vị tướng đã có công đánh giặc cứu nước vào cuối thời Hùng Vương. Bên cạnh đó còn phối thờ các nữ tướng Ả Lã Nàng Đê, Ả Tú, Ả Huyền.

Kiến trúc

Mặt đình quay về hướng Tây nhìn qua sân và hồ nước ra cánh đồng đất bãi ven sông Đáy, lưng dựa vào triền đê Song Phương. Du khách đi từ đê xuống con đường ra chợ Vạng sẽ thấy ngay bên tay phải là cổng đình, hai bên sân có nhà tả hữu vu và cuối sân là nhà tiền tế, tất cả đều lợp ngói ri. Toà tiền tế thực ra là một cái hiên rộng xây bằng gạch theo kiểu hai tầng tám mái, trang trí đơn giản.

Toà đại bái rộng 5 gian, 2 chái, xây tường hồi bít đốc tay ngai. Bốn mái đình lợp hai lớp ngói ri rất nặng làm uốn cong mềm mại cho các đầu đao thêm duyên dáng. Hậu cung gồm hai gian nhà dọc kết nối với toà đại bái thành hình “chữ Đinh”. Du khách đứng trên bờ đê có thể dễ dàng quan sát toàn cảnh ngôi đình trong một khuôn viên thoáng đãng và mát mẻ với những cây cổ thụ toả bóng.

Di sản

Người địa phương hầu như ai cũng biết câu ca dao:
Mười hai âm lịch tháng Hai,
Nhớ về lễ hội Vạn Chài Song Phương.

Hàng năm, cứ đến ngày này, dân thôn Phương Viên lại tổ chức lễ hội đình để tỏ lòng tôn kính vị thành hoàng làng và các bậc tiền bối có công với nước, với dân. Trong chương trình luôn luôn có lễ rước kiệu và các cụ già làng Vạng cũng được mừng thọ tri ân. Đại lễ thì 5 năm diễn ra một lần với đầy đủ nghi thức trọng thể và các trò vui dân gian thu hút nhân dân cùng quan khách bốn phương đến xem.

Năm 1997, đình Phương Viên được Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc - nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Lại Yên: Lại Yên, Hoài Đức.
Chùa Phương Bảng: Song Phương, Hoài Đức.
Chùa Phương Viên: Song Phương, Hoài Đức.
Đền Phương Bảng: Song Phương, Hoài Đức.
Đình Phương Bảng: Song Phương, Hoài Đức.
Đình Tiền Lệ: Tiền Yên, Hoài Đức.