1275 Yen Lo village hall

Đình Yên Lộ

Đình Yên Lộ 安路亭 có từ thế kỷ XVIII. Thờ: Ả Lã Nàng Đê và em trai là Quốc công. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1991). Vị trí: XP3J+QM, Yên Nghĩa, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 16km về hướng 8h. Trạm bus: Điểm Đỗ Xe Buýt Đô Nghĩa.

Địa lý

Thôn Yên Lộ còn gọi là Chợ Yên, trước năm 1945 thuộc tổng La Nội, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông. Dưới thời Lê trung hưng, nơi đây thuộc trấn Sơn Nam Thượng. Đến khi thực dân Pháp sang, phía Nam thôn có thêm con đường quốc lộ QL6 nối thành phố Hà Nội với tỉnh Hoà Bình, cho nên giao thông thuận tiện.

Yên Lộ nằm ở phía Đông sông Đáy. Đoạn đê chạy qua đây gọi là đê Yên Nghĩa, hai bên đê xưa kia là những cánh đồng dâu tươi tốt của các thôn Đồng Nhân, La Tinh, Yên Lộ và An Định nổi tiếng với nghề nuôi tằm dệt lụa. Từ đầu thế kỷ XXI, vùng đất bãi màu mỡ này đang bị đô thị hoá nhanh chóng theo đà mở rộng của huyện Hoài Đức cũ.

Lược sử

Yên Lộ hiện nay thuộc phường Yên Nghĩa, TP Hà Nội và được gọi là Nghĩa Lộ theo tên hành chính. Một số tên gọi cũ vẫn còn được dùng như: phố Yên Lộ, giếng cổ Yên Lộ. Địa chỉ đình là ở Ngõ 1, Đường Yên Lộ. Năm 1990, đình Yên Lộ được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Đình Yên Lộ thờ Ả Lã Nàng Đê và em trai là Quốc công. Tương truyền xưa có ông Nguyễn Viên, quê ở Châu Ái ra Cổ Châu làm quan nhưng đã ngầm liên kết với các lực lượng chống lại nhà Hán. Cũng như Thi Sách, ông bị Tô Định giết hại. Con gái lớn là Ả Lã và con trai tên Quốc đã chiêu mộ quân lính trong vùng kéo về tụ nghĩa ở sông Hát khi Hai Bà Trưng truyền hịch khởi nghĩa. Ả Lã được phong là tướng tiên phong và lập công lớn.

Ả Lã và em trai đã được Hai Bà Trưng ban thưởng bổng lộc và chức tước về lập ấp ở vùng sông Đáy. Tại đây, hai chị em cùng dân trồng dâu, chăn tằm, cấy lúa và thao luyện binh sĩ. Vua nhà Hán sai Mã Viện đem quân sang chiếm lại nước ta. Hai Bà Trưng thất trận, Ả Lã và em trai cũng hy sinh anh dũng trên sông Hát. Nhân dân thôn Yên Lộ đã lập đền thờ và tôn vinh hai chị em làm thành hoàng làng.

Kiến trúc

Đình nằm trên thế đất cao ven đê, quay hướng Tây Nam trông ra một ao vuông, xung quanh là vườn cây ăn quả. Cổng chính ở giữa hai trụ biểu đồ sộ, hai bên là cổng pháo có mái đắp vữa giả làm ngói ống với 8 góc đao cong. Nối giữa trụ chính và cổng pháo là bức tường đắp nổi hình rồng và voi. Sau cổng là sân gạch rộng dẫn tới thềm dại đình, hai bên có dãy tả hữu mạc.

Toà đại bái 5 gian 2 dĩ, nối với hậu cung 2 gian dọc thành hình “chữ Đinh”. Các bộ vì kèo làm theo kiểu “chồng rường con nhị”, 2 vì kèo gian giữa có 4 bức cốn được chạm cả mặt trong và mặt ngoài các hình phượng, rồng cuốn thuỷ và rùa. Các cốn mê khác chạm cành trúc hoá rồng. Các bẩy hiên đều chạm lá lật và lá cách điệu thành rồng. Trong hậu cung bày hai bộ long ngai bài vị, có niên đại một thời Lê, một thời Nguyễn.

Di sản

Trong đình hiện bảo lưu 3 mâm đài và 9 quả đa, 1 choé có hoa văn men xanh sẫm để đựng nước cúng., 1 bát hương gốm da lươn Bát Tràng, 2 bát hương tròn, 2 đôi chân nến, 2 hoành phi, 2 kiệu bát cống. Đặc biệt còn một tấm bia đá đề “Hội khoa Tiến sĩ”, có khắc tên các nho sĩ người Yên Lộ đã đỗ đại khoa vào những năm Quang Thuận thứ 4 (1463), Cảnh Thống thứ 2 (1499) và Hoằng Định thứ 8 (1607).

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Đông Lao: XP8C+5W7, An Khánh.
Chùa Thanh Lãm: WPWX+VQ6, Phú Lương.
Đền Linh Tiên: WQW2+FX9, Phú Lương.
Đinh Do Lộ: WPVQ+QQ3, Yên Nghĩa.
Đình La Phù: XPHJ+JJ, An Khánh.