1130 Lap Ai temple

ĐỀN LẬP ÁI

Tiền LýBắc Ninhsông Đuống
qrcode:https://360.hncity.org/%C4%90inh-quan/%C4%90inh-quan-phia-%C4%90ong/%C4%90EN-LAP-AI

Đền Lập Ái 立愛 có từ thời Lê trung hưng. Thờ: Đức thánh Tuy Ông, tướng của Lý Bí. Lễ hội: từ 16 đến 18 tháng Giêng âl. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1994). Vị trí: 35P7+XVC, Song Giang, Gia Bình, Bắc Ninh, Việt Nam. Cách Ga Hà Nội: 45km (hướng 2h30).

ĐỀN LẬP ÁI ĐỀN LẬP ÁI ĐỀN LẬP ÁI

Lược sử

Tuy Ông sinh ngày 17 tháng Giêng năm Nhâm Thìn (512) tại Lập Ái, nay thuộc xã Song Giang, Gia Bình, Bắc Ninh. Lớn lên ngài tham gia khởi nghĩa Lý Bí, được ban thực ấp ở Gia Định. Khi quân Lương sang xâm lược, vua phải rút lui về động Khuất Lão và mắc bệnh rồi mất. Ngài hoá theo vua vào ngày 15 tháng 8 năm Đinh Tỵ (538) ở tuổi 26. Các triều đại về sau đã phong ngài làm thành hoàng làng Lập Ái và cho tạc tượng, lập đền thờ.

Kiến trúc

Trải qua nhiều lần trùng tu, dáng vẻ đền hiện nay mang phong cách nghệ thuật kiến trúc thời Nguyễn. Cổng đền có 3 cửa vòm, xây chồng diêm 2 tầng, đắp vẽ tứ linh, tứ quý, mái đao cong vút. Sau cổng là sân rồi đến toà tiền tế 3 gian 2 dĩ, mái lợp ngói mũi hài, bình đầu bít đốc cột trụ cánh phong, trên bờ nóc đắp hình lưỡng long chầu nguyệt. Bộ khung làm bằng gỗ lim, trên các đầu dư, vì nóc, cốn nách, bẩy hiên có chạm khắc tinh xảo các đề tài truyền thống.

Nằm song song sau tiền tế là toà đại bái 4 gian và ống muống 2 gian quay dọc nhưng chiều dài bằng với đại bái, kết nối với 3 gian hậu cung quay ngang tạo thành lớp mái hình "chữ Công". Ba nếp nhà đó đều có bộ khung gỗ lim, thềm bó kè đá xanh, mái lợp ngói mũi hài, đầu hồi bít đốc tay ngai. Các bộ vì đều làm kiểu "con chồng giá chiêng", chạm khắc hoa văn đơn giản.

Di sản

Gian giữa hậu cung có tượng thành hoàng và Thánh mẫu (mẹ ngài) ngồi trên ngai, phía trước là hương án, phía trên treo hoành phi “Tế thế an dân”, hai bên cột treo câu đối. Tại ống muống đặt long đình, siêu đao, bát bửu, lọng che; phía trước đặt hương án, trên treo 3 hoành phi “Vạn cổ anh phong”, “Tướng Lý bình Tiên”, “Tam Ái linh từ”; các cột đều treo câu đối.

Ba làng Lập Ái, Từ Ái và Hữu Ái tổ chức chung lễ hội hàng năm từ ngày 16 đến 18 tháng giêng âl tại đền. Bên cạnh những nghi thức tế lễ, rước kiệu long trọng còn diễn ra các trò vui dân gian như: đu cây, cờ người, hát tuồng, hát chèo... Đặc biệt có nhiều lực sĩ từ khắp nơi đến đây thi đấu vật.

Năm 1994, đền Lập Ái được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận