ĐÌNH THANH AM

Lược sử

Thôn Thanh Am xưa kia có tên Nôm là làng Đuống, thuộc tổng Đặng Xá, huyện Gia Lâm, tỉnh Bắc Ninh. Đình làng thờ Đào Kỳ, Phương Dung là hai vợ chồng có công giúp Hai Bà Trưng đuổi Tô Định. Khi chặn đánh quân Mã Viện, ông đã hy sinh cùng 2 người anh, bà nghe tin bèn tự sát. Đình cũng thờ Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585), huý Văn Đạt, tự Hanh Phủ, hiệu Bạch Vân am cư sĩ, đỗ trạng nguyên năm 1535.

Khi còn làm quan, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đưa dân từ thôn Trung Am (Vĩnh Lại, Hải Dương) tới đây lập thành làng mới và đặt tên là thôn Hoa Am. Năm 1841, Hoa Am đổi thành Thanh Am vì kiêng tên mẹ của vua Thiệu Trị.

Kiến trúc

Đình có cổng tam quan mở ra phố Thanh Am ở phía Đông Nam. Sau cổng là một khuôn viên lớn với nhiều cổ thụ. Mặt đình nhìn về phía Tây bắc qua sân nhỏ và ao bán nguyệt ra sân lớn. Hai bên sân lớn có 2 ao hình chữ nhật. Bên tả ao bán nguyệt là khu vực phía sau của ngôi chùa Đông Linh.

Toà đại bái 5 gian 2 chái, dài 29m, rộng 11m, có nền cao và hàng hiên. Bốn mái lợp ngói ta, góc đao uốn cong, trên bờ nóc đắp hình đôi rồng chầu mặt trời. Đình bố cục hình "chữ Công", gian giữa đại bái nối với toà thượng điện 3 gian qua toà trung cung xây theo kiểu phương đình.

Các bộ vì ở đại bái có kiểu “chồng rường giá chiêng, hạ kẻ” dựa trên 6 hàng chân cột gỗ to kê đá tảng. Bộ khung gỗ được chạm trổ, các con rường đều có hoa lá, vân mây chạm nổi. Đầu kẻ được chạm sâu các hình rồng mây, phần trên có chạm tứ linh, tứ quý khắp bề mặt của kẻ.

Di sản

Trong đình còn lưu giữ được cuốn thần phả viết về Nguyễn Bỉnh Khiêm và cuốn Sấm ký của trạng Trình. Ngoài ra, lại có quả chuông “Tạo chú hồng chung” đúc năm Cảnh Thịnh nguyên niên (1793).

Năm 1990, đình Thanh Am được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Hàng năm, dân làng tổ chức lễ hội từ ngày 9 đến 10 tháng Ba âl.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Phổ Quang: Tình Quang, phường Giang Biên.
• Chùa Tăng Phúc: 3V5P+9G, số 27 phố Thượng Thanh, phường Thượng Thanh.
• Đình Gia Thụy: 3V2P+5F, n85 ngõ 564 Nguyễn Văn Cừ, phường Gia Thụy.
• Đình Kim Quan: 3W52+69, tổ 4–5, cụm Kim Quan, phường Việt Hưng.
• Đình Lệ Mật: 3W32+72, phố Việt Hưng, phường Việt Hưng.
• Đình Trường Lâm: 3V4V+VX, phố Hoa Lâm, phường Việt Hưng.

Text 1150 ©NCCông 2014-2025, dinh Thanh Am