Chùa Nam Dư Thượng (Nghiêm Thắng Tự)

Lược sử

Nghiêm Thắng Tự là một ngôi chùa cổ của làng Nam Dư Thượng, trước năm 2004 thuộc xã Trần Phú, huyện Thanh Trì, nay thuộc phường Lĩnh Nam, quận Hoàng Mai, thành phố Hà Nội. Căn cứ trên tấm bia đá dựng tại chùa với nội dung bài văn khắc mang niên đại Vĩnh Tộ thứ 10 (tức năm 1628 dương lịch) thì chùa được xây dựng năm 1622, vào đầu thời Lê trung hưng.

• Sân chùa Nam Dư Thượng. Panorama ©NCCong 2014

Ngày 31-1-1992, Bộ Văn hóa và Thông tin đã xếp hạng chùa (và đình) làng Nam Dư Thượng là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Trong chùa ngoài thờ Phật còn thờ 2 vị nữ quý tộc của nhà Lê. Thứ nhất là Hoàng thái hậu Trương Thị Miếu, người đã bị lật thuyền chết đuối khi quân nhà Mạc đuổi theo. Thứ hai là Vương phi Nguyễn Thị Ngọc Tú, chánh cung của Thanh Đô vương Trịnh Tráng. Vương phi có công thuê người đắp đê quai để lấn bãi sông Hồng, được trên 200 mẫu ruộng cho dân cày cấy, và chính bà đã bỏ tiền của xây dựng ngôi chùa này.

Trong những năm đầu thế kỷ XXI ngôi chùa đã được trùng tu và tôn tạo. Từ đầu thập niên 2010 lại có thêm một thủy đình với tượng Quan Âm Nam Hải và 2 tòa nhà đúc bê tông 3 tầng làm trung tâm đào tạo ở phía sau chùa cùng một cổng khá to mở ra ngõ 441 Lĩnh Nam ở hướng đông.

Kiến trúc

Khuôn viên chùa rất rộng. Tam quan cũ có dáng vẻ kiến trúc thời Nguyễn với ngũ môn khá lớn, cổng giữa gồm 3 tầng mái cong, vòm cuốn, mặt nhìn về hướng tây. Sau tam quan là sân trước dẫn tới tòa tiền đường xây kiểu truyền thống với hàng hiên rộng 5 gian. Du khách bước vào sẽ thấy gian giữa kết nối với hậu cung bằng ống muống sâu 3 gian thành hình “chữ Đinh”.

Phía bên trái sân trước có ngôi miếu nhỏ, sau miếu là văn chỉ của thôn Nam Dư Thượng. Toà nhà thờ Mẫu nằm sát chùa chính, gồm 3 gian ngoài và 2 gian ống muống, nơi đặt khám thờ và một số tượng Mẫu. Cạnh nhà Mẫu là nhà Tổ gồm 3 gian thờ, liền với 3 gian phòng ở và phòng khách... Bên hữu vườn sau có một tháp mộ cổ. Bên tả là ao sen với thủy đình mới xây.

Di vật

Trong chùa Nam Dư Thượng hiện nay có tới hơn 30 pho tượng tròn. Các tượng Phật và Bồ tát được đặt thành 5 tầng trên thượng điện của tòa tam bảo. Dọc ống muống là các pho tượng của Nhị vị Hộ pháp và Thập điện Diêm vương. Hai gian bên của tiền đường cũng bày tượng Thánh Tăng, Đức Ông và các thị giả. Cách bố trí và thứ tự các tượng giống như ở phần lớn các ngôi chùa Việt Nam theo hệ phái Bắc tông.

Ngoài tấm bia đá niên hiệu Vĩnh Tộ, chùa còn giữ được 16 bức hoành phi, 10 đôi câu đối, 2 bản sắc phong và 3 vị hợp phong, 1 cây chuỳ đồng, 1 chiếc khánh đá, 1 quả chuông đồng, 1 kiệu bát cống, 1 cỗ kiệu võng, v.v.. Đặc biệt trong hậu cung có bày 4 bộ long ngai, bài vị thờ các vị thần và pho tượng Vương phi Nguyễn Thị Ngọc Tú.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Cổ Linh: XVJP+H6, ngõ 29 Nam Dư, phường Lĩnh Nam.
• Chùa Nam Dư Hạ: XVHM+4H phố Tây Trà, phường Trần Phú.
• Đình, đền Đông Thiên: XVRH+3J ngõ 200 Vĩnh Hưng, phường Vĩnh Hưng.
• Đình làng Nam Dư Hạ: XVHQ+92, số 415 phố Nam Dư, phường Trần Phú.
• Đình Nam Dư Thượng: XVMP+X4, ngõ 112 Nam Dư, tổ 5, phường Lĩnh Nam.
• Đình Trung Lập: XVJM+CP ngõ 538 Lĩnh Nam, phường Lĩnh Nam.

430 Nam Du Thuong pagoda ©NCCông 2014-2020