Chùa Đông Dương (Vĩnh Thọ Tự)

Lược sử

Thời xưa, thôn Đông Dương 東陽 thuộc xã Đông Dương, tổng Phương Đình, huyện Sơn Minh, phủ Ứng Hòa, trấn Sơn Nam. Tư liệu cũ cho biết vào năm Hồng Phúc thứ nhất (1572) chùa thôn Đông Dương đã được khởi dựng. Theo nội dung văn bia khắc trên tấm bia đá “Thiên Phúc tự bi ký”, ngôi chùa ban đầu được đặt tên chữ là 天福寺 (Thiên Phúc Tự).

Năm Cảnh Hưng nguyên niên (1740), cung phi Trần Thị Ngọc đứng ra tổ chức quyên góp và tôn tạo chùa. Đến đời vua Thành Thái (1889-1907), bản xã tỷ khiêu ni Trần Hướng đã cho tu sửa chùa. Sau đó, sửa chùa làm bia văn có ghi tên Thiên Phúc Tự vào năm Khải Định 3 (1918). Vào khoảng giữa thế kỷ XX, chùa đổi tên là 永壽寺 (Vĩnh Thọ Tự).

Chùa Đông Dương nằm cách Bảo Tàng Khu Cháy khoảng 6km về phía Tây. Tư liệu còn lưu giữ tại nơi đây cho biết vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp, ngôi chùa từng là một địa điểm hoạt động cách mạng của các ông Hoàng Quốc Việt, Văn Tiến Dũng, Đỗ Mười, Nguyễn Văn Lộc….

Năm 1995, chùa Đông Dương [cùng đình và miếu làng] đã được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Chùa toạ lạc trên thế đất phong thuỷ đẹp, cổng mở ra đường làng. Khuôn viên khá rộng, có đủ cả cổ thụ, giếng tròn to và tượng đài Quan Am Nam Hải trên ao vuông. Mặt chùa nhìn về phía Tây nơi có con kênh đào chảy qua cánh đồng làng và nối sông Đáy với sông Châu Giang.

Tòa tiền đường 5 gian tường hồi bít đốc kết nối với toà thượng điện 3 gian, bố cục thành hình “chữ Đinh”. Cả hai nếp nhà đều có bộ khung làm bằng gỗ theo lối cổ truyền với những bộ vì kiểu “chồng rường, kẻ bẩy” được trang trí bằng chạm khắc công phu.

Di sản

Trong chùa hiện bài trí các tượng Phật giáo theo hệ phái Bắc tông. Đặc biệt có 16 pho tượng cổ, đáng lưu ý tượng đức Thích Ca giáo chủ đúc bằng đồng có niên đại thế kỷ XVIII, những bộ tượng Tam thế Phật và Di Đà tam tôn được tạc vào thế kỷ XVII-XVIII, số còn lại được tạc vào đầu thế kỷ XX. Ngoài ra, phần điêu khắc trang trí nổi bật với đề tài tứ quý được thể hiện trên các bức cốn. Trên các con rường trau chuốt các đường gờ chỉ, ống tơ và những mảng mỹ thuật nhỏ rải rác trên đấu kê.

Nhà chùa còn bảo lưu được: quả chuông đồng đúc năm Thiệu Trị 3 (1843), tấm bia đá soạn năm Hồng Phúc thứ nhất (1572), bát hương sứ men trắng hoa lam, hương án chạm hình rồng cuốn thủy và phượng hoàng bay đều được tạo tác vào thời Nguyễn.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Đền Đức Thánh Cả: PQC9+P79, Hòa Xá.
• Đình và miếu Đông Dương: PQ6V+CJW, Vân Đình.
• Đình Hoàng Xá: PQPC+GH, Vân Đình.
• Đình và miếu Nội Xá: MQV9+9C8, Hòa Xá.
• Đình Trung (Vân Đình): PQJ9+C6, Vân Đình.
• Đình Thanh Ấm: PQGC+WQ, Vân Đình.

Text 1226 ©NCCông 2016-2026, chùa Đông Dương