1254 Ngoc Tao pagoda

Chùa Ngọc Tảo (Mã Toàn Tự)

Chùa Ngọc Tảo có từ cuối thế kỷ XVII, còn gọi chùa Hoành Phấn. Tên chữ: 瑪鑽寺 (Mã Toàn Tự). Xếp hạng: Di tích quốc gia (1990). Vị trí: 3JR2+V4M, Hát Môn, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 34km, hướng 10h. Trạm bus: Qua Đường Vào Chợ Ngọc Tảo - Quốc Lộ 32.

Lược sử

Theo các cụ già người địa phương, thôn Ngọc Tảo vào thời Lê gọi là trang Hoành Phấn. Trước năm 1945, thôn Ngọc Tảo thuộc tổng Phụng Thượng, huyện Phúc Thọ, tỉnh Sơn Tây. Hiện nay thuộc xã Hát Môn, TP Hà Nội (sau cuộc cải cách hành chính chuyển về chính quyền 2 cấp từ tháng 7 năm 2025).

Trong thôn hiện còn đình và chùa. Hai di tích lịch sử - văn hoá này nằm rất gần nhau, cách cột cây số 29 trên đường Quốc lộ 32A chừng 500m và cách bờ Nam sông Hồng khoảng 9km đường chim bay. Chùa Ngọc Tảo tức chùa Hoành Phấn được khởi dựng vào thập niên 1670 và cho đến nay đã trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo. Chùa có tên chữ 瑪鑽寺 Mã Toàn Tự, ví như viên ngọc mã não được mài sáng.

Kiến trúc

Cổng chùa là một gác chuông mang phong cách kiến trúc nghệ thuật cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX với kết cấu theo lối phương đình 8 mái, 8 hàng cột và các bộ vì cốn kiểu "chồng rường". Nghệ thuật trang trí được thể hiện với các đề tài hoa lá, vân xoắn, lá cúc cách điệu. Trên nóc, đầu kìm và đầu guột đắp nổi hình lân, đầu đao đắp hình rồng.

Chùa chính nằm trên nền đất cao, mặt nhìn về phía nam, bố cục mặt bằng có hình “chữ Đinh”. Toà tiền đường 5 gian tường hồi bít đốc tay ngai. Bộ khung làm theo kiểu “chồng rường” dựa trên 4 hàng chân cột. Hiên chùa rộng, trên bộ vì và dưới con rường có một ván lót nằm ngang với cạnh nhô ra, được bào soi vỏ măng. Có hai đấu vuông thót đáy 3 tầng đỡ dưới ván lót, lồng giữa hai đầu là ván bưng.

Bên trong toà thượng điện là các bệ được xây thành 5 hàng cao dần lên để bài trí Phật điện. Phần gỗ chủ yếu làm theo kiểu bào trơn đóng bén, thiên về chắc khoẻ, các vì kèo có trụ trốn cột đặt trên quá giang. Áp lưng thượng điện là sân sau với nhà Tổ, nhà Tăng, khu phụ và vườn cây.

Di vật

Chùa Ngọc Tảo hiện bảo lưu được 48 pho tượng tròn theo hệ phái Phật giáo Bắc tông. Một số pho trong đó có điêu khắc rất tinh xảo với niên đại tạo tác vào khoảng thế kỷ XVIII và nửa đầu thế kỷ XX. Ngoài những đồ tế khí, hoành phi, câu đối, chùa còn một quả chuông đồng ghi niên đại Cảnh Thịnh thứ 8 (1800), cao 121cm, đường kính miệng 60cm, trên thân có khắc bài minh và những dải hoa văn cùng thời Tây Sơn.

Năm 1990, chùa Ngọc Tảo đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Tăng Non: 4J89+4M7, Hát Môn.
Đền Vũ Lâm: 4H8R+4X, Phúc Thọ.
Đình, miếu Giáo Hạ: 3JW4+5WP, Hát Môn.
Đình Hương Tảo: 3JW3+G22, Hát Môn.
Đình Ngọc Tảo: 3JR2+P7R, Hát Môn.
Đình Tăng Non: 4J89+4M7, Hát Môn.
Đình Thuấn Nhuế Nội: 3JX9+856, Hát Môn.