Chùa Trầm (Long Tiên Tự)

Giới thiệu

Tại vùng núi bên hữu sông Đáy về phía Tây Nam trung tâm Hà Nội có một quần thể danh lam thắng cảnh gồm: chùa Trầm, chùa Hang, chùa Vô Vi, chùa Ba Làng, chùa Cao. Đáng tiếc vào tháng 4 năm 1993, núi Bút đã bị sập do khai thác đá nung vôi, làm cho di tích các hành cung của chúa Trịnh và vua Lê trở thành phế tích. Địa thế khu vực này quả là rất đẹp nhờ có các hồ nước và dòng sông trong vắt in bóng núi.

Từ vành đai nội thành Hà Nội, du khách có thể lên các xe bus số 57, 72 và xuống ở điểm dừng “Huyện ủy Chương Mỹ” trên quốc lộ QL6, sau đó rẽ phải vào con đường nhỏ rồi đi tiếp chừng 2km thì đến núi Tử Trầm Sơn. Ngoài ra nếu đi xe bus số 77, 89 theo đường DT72 và xuống ở điểm dừng “Đd trường THCS Cộng Hòa” rồi rẽ trái vào đường DT419 đi tiếp chừng 6km thì cũng đến núi Trầm.

Trong vòng bán kính khoảng 2km xung quanh Tử Trầm Sơn còn có các gò núi thấp như Ninh Sơn và Tiên Lữ. Lễ hội chùa Trầm tổ chức vào dịp tiết thanh minh hàng năm, số người về dự lên tới hàng nghìn. Ngày nay, con đường này có tuyến xe bus chạy qua nên giao thông thuận tiện. Gần đây lại còn mọc lên nhiều xưởng chế tác đồ đá thờ cúng với hàng loạt tượng Phật trắng toát trải dài dọc hai bên đường.

Chùa Trầm

Tháng tư nắng mới, con đường nhỏ từ thị trấn Chúc Sơn vòng qua chân núi Ninh Sơn đi về phía Tây Bắc tươi tắn hẳn lên vì những cây gạo đỏ ối, hoa xoan tim tím và cánh đồng lúa xanh rờn. Đến thôn Quyết Thắng, du khách đi tiếp vài trăm bước sẽ thấy ở ven lề bên phải 4 cột nghi môn cổ kính của chùa Trầm, tên chữ là Long Thiên Tự.

Cổng chùa Trầm dẫn thẳng vào một sân gạch rất rộng nhuốm vẻ u tịch dưới bóng núi và tán lá các cổ thụ. Trên sân vẫn còn một tấm bia đá lớn chưa được dựng lại. Toà Tam bảo được xây theo kiểu hình “chữ Đinh” ở mé trái sân, khách lên phải leo qua ba thềm gạch cao tổng cộng 17 bậc. Tiền đường rộng 5 gian, bên trong thượng điện bài trí trang nghiêm, hệ thống tượng Phật giáo khá đầy đủ.

Hông chùa dựa vào vách núi Tử Trầm Sơn. Dưới bóng cây còn có nhà bia, tháp mộ và ngôi miếu nhỏ nằm chếch mé trước tiền đường. Phía sau là khu nhà Tổ, trai phòng và sân hậu. Cảnh chùa chen lẫn với thiên nhiên thật hài hòa và trở nên càng cổ kính.

Chùa Hang

Cuối sân lớn, sau gốc cổ thụ là một cửa hang, bên trên có khắc tên "Long Tiên Động" bằng chữ Hán. Cạnh lối vào hang có bia kỷ niệm một sự kiện lịch sử trong thời kỳ đầu của Đài Tiếng nói Việt Nam. Chính từ đỉnh núi Trầm, bài thơ mừng năm mới Đinh Hợi 1947 do Hồ Chủ tịch đọc vào lúc giao thừa đã tung bay khắp bốn phương trên làn sóng điện. Động Long Tiên là nơi tạm trú ít ngày của Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trên đường đi lên chiến khu Việt Bắc sau khi quân dân thủ đô Hà Nội nổ súng tấn công giặc Pháp vào đêm 20-12-1946.

Cửa hang núi Trầm chỉ rộng 7m, cao 3m nhưng đằng sau là cả một hệ thống ngõ ngách và động đá rộng lớn hơn ta tưởng nhiều. Trong hang có hai lối đi chính, dân gian gọi lối dẫn xuống vực sâu là “đường xuống Âm phủ”, lối kia dẫn lên đỉnh núi gió hút lồng lộng là “đường lên Trời”. Từ đỉnh núi cao chừng dăm chục mét du khách có thể thấy rõ phong cảnh miền quê xung quanh rất hữu tình.

Chùa Hang nằm ở trong Long Tiên động. Ngoài bàn thờ Phật cùng 48 pho tượng đá còn có 15 tác phẩm thơ văn vịnh cảnh chùa được khắc trên vách động. Dưới ánh sáng lọt từ một vài khe nhỏ bên sườn núi và trên đỉnh núi, trong hang thấp thoáng ẩn hiện các nhũ đá với hình thù kỳ lạ và màu sắc huyền ảo; dân gian gọi là tóc tiên, khánh đá, chuông đá, rồng đá, chim đá, hoa sen đá v.v..

Chùa Vô Vi ở trên một ngọn núi nhỏ trong dãy Tử Trầm Sơn, cách chùa Hang chỉ vài trăm bước. Trái ngược cảnh u tối trầm mặc của hang đá, nơi đó ban ngày tràn đầy ánh sáng và gió lộng, lại có sự tích mờ ảo về ông quan thoát tục lánh đời đi tu nên có hẳn một bài mô tả riêng.

Năm 1964, quần thể di tích chùa Trầm được xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Cao: WPH2+5VG
• Chùa Trăm Gian: XM2H+5W
• Chùa Vô Vi: WMRV+R5V
• Đình Ngọc Giả, đền Ngô Sĩ Liên: WMCX+PCJ
• Đình Ninh Sơn: WPH4+83R
• Đình Phương Bản: XM2W+VFJ

Ảnh: Chùa Trầm

Bài 176 ©NCCông 2011-2017, chua Tram