1252 Ngai Cau pagoda and village temple
Chùa và quán Ngải Cầu
sông Đáyh.Hoài ĐứcTừ Đạo Hạnh
Cụm di tích có từ thời Lê trung hưng. Tên chùa: 普光寺 (Phổ Quang Tự). Xếp hạng: Di tích quốc gia (1989). Vị trí quán: XPQ8+PH5, An Khánh, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 21km, hướng 8h. Trạm bus: Trước Agribank Ngải Cầu Hoài Đức.
Địa lý
Thôn Ngải Cầu từng có tên Nghĩa Kiều Trang, về sau nổi tiếng là một trong những làng ca trù của đất Bắc. Đây là vùng đất cổ nằm giữa sông Đáy và sông Nhuệ, nơi các nhà khảo cổ học đã tìm thấy dấu vết của văn hoá Đông Sơn và những ngôi mộ Hán.
Lê Lợi từng đặt đại bản doanh tại đây vào năm 1426 khi ngài dẫn nghĩa quân Lam Sơn tiến ra bao vây thành Đông Quan. Trước năm 1945, Ngải Cầu thuộc tổng Yên Lũng, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông. Từ tháng 7-2025, thôn thuộc địa bàn xã An Khánh, TP Hà Nội.
Năm 1989, chùa và quán thôn Ngải Cầu đã được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.
Chùa Ngải Cầu
Chùa Ngải Cầu có tên chữ Phổ Quang Tự, nơi đây ghi dấu tích tu hành của tam vị thiền sư thời Lý gồm: Từ Đạo Hạnh, Giác Hải và Dương Không Lộ. Sau tam quan là một sân rộng. Chùa chính bố cục theo kiểu “nội Công ngoại Quốc”. Toà tiền đường gồm 5 gian quay hướng nam, xây chồng diêm 2 tầng 8 mái. Gian đầu hồi nối với hai hành lang chạy dọc xuống nhà Hậu, nhà Tổ và nhà Mẫu.
Trên tam quan treo quả chuông đúc năm Cảnh Thịnh thứ 5 (1799). Trong chùa còn treo chiếc khánh đúc năm Cảnh Thịnh thứ 7 (1801). Vì là niên hiệu của nhà Tây Sơn nên các chữ Cảnh Thịnh bị đục bỏ khi nhà Nguyễn lên thay. Chuông và khánh được đưa sang đây từ hồi năm 1947 khi chùa Tổng La Phù (Thiên Hưng Tự) thực hiện chủ trương tiêu thổ kháng chiến.
Chùa Ngãi Cầu có một quả chuông riêng được đúc năm Thiệu Trị thứ 5 (1845). Ngoài hệ thống tượng Phật giáo, trong chùa còn lưu giữ nhiều tư liệu chữ Hán và một tấm bia đá dựng năm Duy Tân thứ 2 (1908) là những thứ được tạo tác vào thời Nguyễn.
Quán và Miễu
Tương truyền quán Ngải Cầu được xây trên nền nhà cũ của Tứ vị thành hoàng là tướng thời vua Hùng. Về phía đông còn có Miễu là miếu thờ bà mẹ của họ. Bà tên là Huệ, dân làng tránh đặt tên này khi sinh con gái và nếu có cô dâu trùng tên thì thường phải đổi thành Huề hoặc lấy tên khác. Đức Thánh Mẫu sinh vào ngày 8 tháng 3 năm Giáp Tý (298 TCN), vì vậy dân làng thường làm lễ bánh trôi bánh chay vào mùng 8 (tục lệ của đa số nơi khác là mùng 3).
Bản đồ trực tuyến
Di tích lân cận
- Chùa An Hạ: XPQ4+RV, An Hạ, An Khánh.
- Chùa Cả: 2P49+FPP, Phú Vinh, An Khánh.
- Chùa Tổng: XPRH+JW, La Phù, An Khánh.
- Đình An Hạ: XPQ4+RV5, An Hạ, An Khánh.
- Đình La Phù: XPHJ+JJ, La Phù, An Khánh.
- Đình Ngải Cầu: XPQ9+HV, Ngải Cầu, An Khánh.
Ảnh: Chùa Ngãi Cầu
Bài 1252 ©NCCông 2019, quán Ngải Cầu và chùa Phổ Quang