Đình Trung Kính Thượng

Lược sử

Nằm đối diện làng Láng Thượng ở bờ bên kia sông Tô Lịch, xã Trung Kính vốn có đất đai màu mỡ và nhiều ao hồ, về sau mới bị lấp dần trong quá trình đô thị hoá. Xã này đầu thế kỷ XIX thuộc tổng Dịch Vọng, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức; năm 1926 dân số cả xã là 1531 người. Năm 1942 Trung Kính thuộc Đại lý Đặc biệt Hà Nội. Năm 1955 đổi tên thành xã Trung Hòa thuộc quận V. Năm 1961 thuộc huyện Từ Liêm. Đến năm 1997 xã trở thành phường Trung Hòa thuộc quận Cầu Giấy.

Xã Trung Kính xưa kia tên là trang Kính Chủ, về sau đông lên chia ra hai thôn Thượng, Hạ. Mỗi thôn đều có chùa và đình riêng nhưng cùng thờ chung 3 vị, gồm: thành hoàng đại vương Hùng Nộn [1], vua Lê Đại Hành [2], và bà Trịnh Thị Ngọc Nghiêu, phu nhân của một ông Đô đốc Đồng tri thời Hậu Lê. Bà đã cấp cho dân trang Kính Chủ 100 quan tiền cổ và 5 mẫu ruộng để lo việc thờ phụng thành hoàng.

Có nhiều di tích lịch sử - văn hoá đã bị phá hủy trong chiến tranh và không ít di tích còn bị lấn chiếm diện tích trong quá trình đô thị hoá. Năm 1996 nhân dân thôn Trung Kính Thượng góp tiền sửa đình, làm lại toà trung đường và đại bái. Năm 2008 đình được xếp hạng Di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật thành phố Hà Nội.

(Cập nhật: Đến đầu thập kỷ 2020 đình hoàn toàn bị che khuất, chỉ có một con ngõ hẹp để thông ra phố và năm 2023 một đợt trung tu mới lại bắt đầu).

Kiến trúc

Đình Trung Kính Thượng hiện nay gồm 2 cổng mới xây theo kiểu nghi môn với 2 trụ biểu nhỏ mở ra ngõ. Du khách đi vào sân sẽ thấy 4 trụ vuông quay về phía tây nam, thay cho cổng đình cũ nay chỉ có 2 cây đại lâu năm che mát lư hương và bức bình phong cuốn thư ở trước tường rào ngăn với con ngõ và nhà dân phía đó. Tất cả các trụ đều đắp câu đối chữ Hán.

Nằm đối diện nhau qua sân đình có 2 nếp nhà tả, hữu mạc 3 gian với 2 trụ vuông. Phía cuối sân là hàng hiên trên nền cao hơn, mới có thêm mái tôn và thềm rồng đá. Toà đại bái xây kiểu chồng diêm, tường hồi bít đốc, mái lợp ngói ta, bờ nóc đắp lưỡng long trào nhật. Bên trong gồm có 5 gian, khung cửa vuông và hàng cột gỗ tròn. Hậu cung kết nối với đại bái theo hình chuôi vồ.

Di sản

Theo dân địa phương thì có tới 18 nơi thờ Hùng Nộn công và đình Trung Kính Thượng là nơi thờ chính. Lễ hội đình kéo dài 7 ngày. 10/2: Sáng làm lễ Mộc dục, bao sái, phong áo Thánh; chiều vui chơi, văn nghệ. 11/2: Sáng làm lễ tả văn; chiều lễ tế yết sau đó đi thắp hương ở Đài Liệt sỹ. 12/2: Sáng làm lễ tế nhập rồi dân vào lễ; chiều vui chơi, văn nghệ. 13/2: Lễ dâng hương của các làng lân cận. 14/2: chính hội với lễ tế đản của các bô lão diễn ra từ 3h; các dòng họ và gia đình dâng lễ rồi tới lễ dâng hương của nhóm tế nữ; chiều có lễ dâng hương của khách thập phương và các trò vui, văn nghệ của làng.15/2: Sáng làm lễ tế xuất, sau đó dân làng và khách thập phương vào lễ. 16/2: Sáng làm lễ giải y và hạ cờ hội do các cụ bô lão trong đội tế nam và tế nữ thực hiện, cùng sự tham gia của dân làng và các khách mời, kết thúc hội làng.

Trong đình hiện nay còn lưu giữ được 14 đạo sắc phong của các triều vua cùng với 01 khám thờ gỗ, 01 bát hương cổ và quả chuông đồng cao 80cm, đường kính 30cm được đúc vào thời Lê trung hưng. Ngoài ra còn có các câu đối, hoành phi, đồ tế khí và 02 cột cờ do các nhà hảo tâm cung tiến.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Cót (Ngọc Quán Tự): số 188 phố Yên Hòa, phường Yên Hòa.
• Chùa Trung Kính Thượng: số 217 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Trung Hòa.
• Đền Dục Anh, đình Hoà Mục: số 139 Nguyễn Ngọc Vũ, phường Trung Hòa.
• Đình Hạ Yên Quyết: số 34 ngõ 251 Nguyễn Khang, phường Yên Hoà.
• Đình Trung Kính Hạ: số 100, ngõ 43 Trung Kính, phường Trung Hòa.

692 dinh Trung Kinh Thuong ©NCCông 2020

[1] Theo thần phả, ngài Hùng Nộn là chủ trưởng Hoan Châu, được lệnh Hùng Duệ Vương đem quân đi đánh giặc Thục sang xâm lấn, đến đây có 142 trai tráng của trang Kính Chủ xin theo. Ngài lấy bà Nguyễn Thị Cẩn người trang này làm vợ. Sau khi phá tan giặc trở về, ngài được phong làm Bảo Quốc hầu, vua cho lập dinh ở Kính Chủ và ban thêm tên “Hộ nhi hương” cho trang này. Về đến đất Hoan Châu ngày 12 tháng 10, ngài đột ngột từ trần, được gia phong là Quốc Vương Đại Thần Hùng.
[2] Vua Lê Đại Hành từng đem quân đi theo đường ngược sông Nhuệ, sông Tô, tới miếu trang Kính Chủ cầu đảo được âm phù thắng giặc Tống.