Đình Dư Hàng (Hải Phòng)

Lược sử

Làng Hàng Kênh vốn có ngôi đình Nhân Thọ được khởi dựng vào đầu thế kỷ XV dưới thời nhà Mạc. Năm 1564, từ làng này tách ra một làng mới, được đặt tên là Dư Hàng. Đình Dư Hàng được xây vào khoảng năm Kỷ Tỵ 1569 dưới thời Lê Trung Hưng và cũng thờ ngài phúc thần Vũ Chí Thắng như đình Nhân Thọ.

Theo ngọc phả, ngài sinh năm 1253, lớn lên văn võ song toàn, thường nghiên cứu binh thư và ngao du sơn thủy. Năm 1285, quân Nguyên sang xâm lược nước ta lần thứ ba, Hưng Đạo Vương chiêu mộ hiền tài, ngài ra mắt và dâng “Bình Nhung sách”, được phong chức Chỉ huy sứ, trấn giữ miền Đông Hải. Ban đầu, vua Trần phải lui về Thanh Hóa. Ngài dâng kế của Đức Vương Ngô Quyền thuở xưa, đóng cọc chặn không cho giặc rút theo đường sông Giá mà phải vào sông Bạch Đằng, nơi có trận địa ta giăng bẫy sẵn.

Thắng giặc, vua Trần xét công lao, ban thưởng vàng bạc và thăng ngài lên chức Điện tiền đô chỉ huy sứ, kiêm chức Chưởng cấm binh. Khi già, ngài cáo lão về quê xây dựng lại làng xã và giúp dân thóc gạo những năm có nạn đói. Ngài mất năm 1325 vào ngày 18 tháng giêng âm lịch, thọ 72 tuổi, được dân làng tôn làm phúc thần và xây miếu thờ. Ngôi miếu nằm ở ranh giới giữa hai làng nên từ đó có tên miếu Hai Xã. Cuối thế kỷ XIX, pho tượng ngài ở miếu này và bài vị từ đình Nhân Thọ được chuyển về đình Dư Hàng.

Năm 1853, vua Tự Đức ban sắc phong Đức Tiên Vương Ngô Quyền làm thành hoàng của 17 làng thuộc lục tổng còn lưu dấu tích xưa của ngài, trong đó có 2 làng Dư Hàng, Hàng Kênh. Đình Dư Hàng được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật quốc gia tại Quyết định số 983/QĐ-VHTT ngày 4-8-1992.

Kiến trúc

Đình Dư Hàng đã được trùng tu, tôn tạo vào những năm 1827, 1907, 1989 và đầu thế kỷ XXI. Sàn đình cao 60cm đã bị dỡ đi làm trụ sở Ủy Ban ND xã vào năm 1986. Diện tích khuôn viên đình năm 2015 chỉ còn lại 2.450m2. Mặt đình quay hướng tây chếch về phía Nam nhìn qua sân rộng và 2 nghi môn nội, ngoại ra vườn hoa phố Chùa Hàng ở ven hồ Lâm Tường và hồ Ông Báo. Hai bên sân đình có tả vu là sân khấu, hữu vu là nhà khách nằm cạnh nhà bia.

Bố cục đại đình gồm toà đại bái 5 gian 2 chái, 3 gian giữa nối với hậu cung 3 gian qua thiêu hương cũng 3 gian theo hình “chữ Công”. Nền toà đại bái cao 3 bậc, hiên rộng 1,2m được bó vỉa bằng các khối đá xanh. Bộ khung gỗ dựa trên 4 hàng chân cột. Các bộ vì nóc có kết cấu kiểu chồng rường, các mái lợp ngói ta với đầu đao cong. Sau đợt tôn tạo cuối thế kỷ XX, dân làng xây dựng thêm cung Mẫu để thờ Ngọc Hoàng, Tam tòa Thánh Mẫu và Ngũ vị Tôn Ông.

Di sản

Đình Dư Hàng mô phỏng đình Hàng Kênh. Phần lớn các mảng điêu khắc tại đây mang phong cách nghệ thuật từ cuối thời Lê Trung hưng đến đầu thời Nguyễn. Hầu như toàn bộ trang trí trên bộ khung đại đình đều sử dụng kỹ thuật chạm bong kênh hình và mang nội dung phong phú. Hàng chục loại cỏ cây nở hoa kết trái làm nền cho chim muông sum vầy xung quanh các linh vật như Long, Ly, Quy, Phượng. Trong đình còn lưu giữ được 7 đạo sắc phong, kiệu bát cống và pho tượng của Tiên Vương Ngô Quyền.

Ngày 18 tháng giêng hằng năm là ngày kỵ của Ngô Vương, nhân dân Dư Hàng và Hàng Kênh mở hội xuân trong ba ngày từ 18 đến 20. Tại miếu Hai Xã từ năm 1853 đã chuyển sang thờ hai pho tượng Ngô Vương và để phân biệt, tượng của đình Hàng Kênh được kê cao hơn. Ngày khai hội, nhân dân rước tượng ngài từ miếu ra hai ngôi đình để hành lễ. Tế lễ xong lại rước tượng về thờ chung trong một khám tại miếu.

Trong nhà bia xây năm 1991 có bốn tấm bia được chuyển nguyên vẹn về đây từ Văn chỉ cũ của làng. Bao gồm:

1. Bia hàng huyện lập vào tháng 3 năm Cảnh Hưng 25 (1764), ghi chép họ tên, nơi ở của các tiến sĩ, chức sắc trong huyện An Dương, phủ Kinh Môn và phân bổ đóng góp kinh phí tế lễ xuân thu hàng năm;
2. Bia hàng tổng lập năm Cảnh Hưng 44 (1783), quy định đóng góp của mỗi thành viên để sửa lễ tế tự, ghi danh sách các vị khoa trường tiền bối cùng các chức sắc phối hưởng của hội Tư văn Tư võ tổng Đông Khê;
3. Bia trùng tu dựng ngày 22 tháng 4 năm Duy Tân 6 (1912), ghi việc xây lại đình Dư Hàng năm 1909;
4. Bia hàng xã lập sau lần trùng tu năm 1909.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Dư Hàng: RMXG+2C, Dư Hàng, Lê Chân.
• Chùa Hàng Kênh: RMWJ+M8, Dư Hàng, Lê Chân.
• Chùa Phổ Chiếu: RMRH+X27, Dư Hàng, Lê Chân.
• Đền Tam Bạc: VM4C+W5J, Hạ Lý, Hồng Bàng.
• Đền Tam Kỳ: VM39+VQW, Tam Bạc, Lê Chân.
• Đình Hàng Kênh: RMWM+FQ, Hàng Kênh, Lê Chân.

No 1208 ©NCCong 2026 dinh Du Hang