Đình Lâu Thượng

Lược sử

Tương truyền “Lâu Thượng” là lầu ở của các Mị Nương (con gái Vua Hùng) và là nơi các công chúa dạy dân trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt lụa. Đình Lâu Thượng thờ Tứ Vị Đại Vương gồm: Cao Sơn Đại Vương, Quý Minh Đại Vương, Hai Bà Trưng và bản cảnh thành hoàng là người có công dạy dân học khai hoang lập ấp.

Trước đây làng Lâu Thượng chỉ có một ngôi đình được xây dựng từ thế kỷ thứ XV, còn gọi là đình Ngoại. Tuy nhiên, do dân số ở Lâu Thượng ngày càng tăng, cho nên đã phải xây thêm một ngôi đình nữa gọi là đình Nội, cũng thờ Tứ Vị Đại Vương.

Căn cứ vào lối kiến trúc cùng nghệ thuật điêu khắc còn lưu giữ được đến nay, có thể đoán định được đình Lâu Thượng được xây dựng vào thời Lê trung hưng. Đại bái được xây dựng trước, đến thời Nguyễn mới xây hậu cung. Phía sau đình còn có Miếu Vật, tương truyền là nơi Tản Viên Sơn Thánh rèn quân bằng luyện môn đấu vật.

Kiến trúc

Đình Lâu Thượng gồm một tòa đại bái 5 gian 2 chái kết nối với hậu cung 3 gian thành hình “chữ Đinh”, Đình quay hướng Đông Nam, dài 28m và rộng 22m. Bốn mái đình dựa trên 60 cột cái lớn có đường kính 75cm liên kết với các xà ngang, dọc tạo thành bộ khung có kết cấu chắc chắn.

Hậu cung có kết cấu độc đáo, được chạm khắc tinh xảo. Trên khoảng xà thượng là lưỡng long chầu nguyệt với bố cục chặt chẽ, kết hợp hài hoà giữa đường nét và hình khối hình rồng quyện vào mây, được chạm khắc theo phong cách thời Nguyễn. Phía dưới là hai đầu dư chạm khắc công phu. Gian giữa hậu cung đặt khám thờ với bốn cột mái, cửa khám chạm trổ tinh vi và sơn son thếp vàng.

Di sản

Đình còn giữ được một cỗ kiệu bát cống sơn son thếp vàng và đục chạm tinh xảo theo phong cách thời Lê trung hưng. Phía ngoài cung cấm trên ban thờ có tượng Hai Bà Trưng tạc trong tư thế ngồi.

Trong đình hiện bảo lưu được một số hiện vật có giá trị như 4 cỗ ngai và bài vị sơn son thếp vàng được gia công từ thời Nguyễn đặt tại khám thờ chính. Bên cạnh đó, nhiều điển tích như: “Tiên sinh dạy học”, “Song phượng hàm thư”, “Lưỡng long chầu nguyệt”, “Quần long hội tụ”, “Mẫu long huấn tử”… được khắc họa bằng các bức chạm công phu trên các cấu kiện kiến trúc.

Lễ hội làng Lâu Thượng được nhân dân tổ chức hằng năm với các nghi lễ cúng tế và hoạt động văn hóa thể thao dân gian. Vào ngày mồng 9 tháng Giêng diễn ra nghi thức rước kiệu từ đình Ngoại vào đình Nội tế lễ, sau đó rước kiệu ra trước miếu của đình Ngoại và tiếp tục làm lễ tế. (Xưa kia hội làng kéo đến tận ngày 12).

Ngày 21-2-1975, đình Lâu Thượng được xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Di chỉ Sơn Vi: 8857+RFH, Khu 14, Lâm Thao.
• Đàn Tịch Điền: Đ. Lạc Long Quân, Minh Nông, Việt Trì.
• Đền Hùng: 988C+R6, Việt Trì, Phú Thọ.
• Đền Tam Giang: 7CXR+4GM, Ph. Bạch Hạc, Việt Trì.
• Đình Hùng Lô: 99CP+X97, Hùng Lô, Phù Ninh.
• Đình Vân Sa: 7C8C+JXQ, Tân Hồng, Ba Vì.
• Đình Viên Châu: 79QP+Q4F, Cổ Đô, Ba Vì.

161 - dinh Lau Thuong ©NCCong 2014-2025