Đình Kim Châu

Địa lý

Kim Châu là một thôn cổ thuộc vùng đất bãi nằm ven bờ phía Đông dòng sông Đáy. Nơi đây vào thời Bắc thuộc đã có dân tụ cư, đến thời Đinh và Tiền Lê trở nên đông đúc. Trước năm 1945, thôn Kim Châu thuộc tổng Phương Trung, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông. Từ tháng 7-2025, thôn thuộc xã Thanh Oai, TP Hà Nội.

Thôn nằm cách trung tâm thủ đô khoảng 30km về phía nam và giáp thị trấn Kim Bài ở phía Bắc. Bên cạnh đường đê Tả Đáy còn có đường quốc lộ QL21B chạy song song, giao thông công cộng cũng khá thuận tiện vì có các tuyến xe bus số 93, 103A, 103B và 123 đi qua quốc lộ này.

Lược sử

Xã Kim Thư gồm 3 thôn: Đôn Thư, Kim Thành, Kim Châu. Vùng này nằm gần các bản cũ của người Mường bên kia sông Đáy và có dân quy tụ từ thời Bắc thuộc rồi trở nên đông đúc vào thời Đinh và Tiền Lê. Từ sau cuộc cải cách hành chính năm 2025, thôn Kim Châu thuộc về xã Thanh Oai, TP Hà Nội.

Đình có từ thế kỷ XVII, về sau được xây lại năm Đinh Mão thời Nguyễn, có thể đoán là niên hiệu Tự Đức thứ 20 (1867) hơn là Bảo Đại thứ 3 (1927). Theo nội dung các bài vị đặt trong cung cấm, đình thờ 3 đức thành hoàng gồm: 1) Uy Linh đại vương, một tướng giỏi của nhà Lê tên huý là An Lô, sau mất tại Kim Châu, 2) tiến sĩ Nguyễn Hiền, 3) Nguyễn Liễn. Tương truyền, Nguyễn Hiền là tác giả của nhiều bức hoành phi và câu đối trong đình, sinh thời vào những năm mất mùa ngài đều tổ chức phát chẩn cứu dân làng. Còn ngài Nguyễn Liễn là người đã đứng ra mua gỗ đinh để xây đình và chùa Kim Châu.

Kiến trúc

Đình được trùng tu vào thập kỷ 2010, cổng mới bịt bình phong nhìn hơi chếch về phía tây nam qua đường làng ra một giếng tròn to có tường đá bao quanh. Cổng cũ mở ra đường đê Tả Đáy ở phía đông. Cả hai cổng đều làm kiểu nghi môn tứ trụ có đắp câu đối chữ Hán.

Trong khuôn viên là sân rộng và vườn cảnh, bên tả đình có cây muỗm cổ thụ rất đẹp, bên hữu có nhà giải vũ 3 gian dựa lưng vào một ao to. Bên kia ao là Trường THCS Kim Thư và Nghĩa trang Liệt sĩ xã Kim Thư. Còn lưng đình giáp với sân trước của chùa Kim Châu.

Toà đại bái 5 gian cửa bức bàn, đầu hồi bít đốc tay ngai, hai bên hồi đắp hình hổ phù ngậm “chữ Thọ” kèm hoa lá cách điệu. Các bộ vì làm theo kiểu “chồng rường”, dựa trên 4 hàng chân cột. Toà hậu cung 3 gian nằm song song với đại bái thành hình “chữ Nhị”. Ở gian giữa có khám thờ bằng gỗ, bên trong đặt long ngai bài vị Uy Linh đại vương. Gian bên tả thờ tiến sĩ Nguyễn Hiền, bên hữu thờ ngài Nguyễn Liễn.

Di sản

Trong đình Kim Châu hiện có một số cổ vật, đáng chú ý bát hương bằng đá, 2 tai xoè, quanh miệng chạm nổi lưỡng long triều nguyệt với hoa văn chữ triện và hoa lá cách điệu. Lại còn 15 đạo sắc phong thành hoàng làng; đạo sớm nhất ghi niên hiệu Thịnh Đức thứ 3 (1655) thời Lê trung hưng, muộn nhất ghi niên hiệu Bảo Đại. Trên các kẻ, bẩy, con rường, đấu kê là mảng chạm khắc gỗ với những đề tài tứ linh, tuy nhỏ nhưng tinh tế.

Lễ hội đình làng Kim Châu được tổ chức trang trọng hằng năm vào dịp Rằm tháng Hai âm lịch theo truyền thống.

Ngày 28-9-1992, Bộ Văn hóa – Thông tin đã xếp hạng đình làng Kim Châu là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Kim Châu: RQQ7+R3X, đê Tả Đáy, xã Kim Thư.
• Đình, đền và chùa Văn Quán: RQWH+XV, xã Đỗ Động.
• Đình và miếu Đôn Thư: RQP7+FJR, đê Tả Đáy, xã Kim Thư.
• Đình làng Chuông: RQJ6+2M, đê Tả Đáy, xã Phương Trung.
• Đình Thị Nguyên: RQ86+926, đê Tả Đáy, xã Cao Dương.
• Đình Tràng Cát: RPRR+V4, Bãi sông Đáy, xã Kim An.

  Ảnh: Cổng đình Kim Châu

Bài 889 ©NCCông 2011-2021, đình Kim Châu