Đình La Phù (Thường Tín)

Đình La Phù 羅浮 được xây năm 1581. Thờ thành hoàng: Minh Lang đại vương Nguyễn Phục. Lễ hội chính: 11-13 tháng 8 âl. Xếp hạng: Di tích quốc gia (2003). Vị trí: Ngõ Giữa, thôn La Uyên, RRXW+6P, xã Tân Minh, Thường Tín, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 32km (hướng 6h). Trạm bus: Cổng Làng Văn Hóa Thôn Vân Tra. [1]

Địa lý

Đình La Phù toạ lạc ven bờ tây sông Nhuệ, bên cạnh chợ Là. Đình ở trên đất thôn La Uyên, tên Nôm là làng Là, nhưng dân quen gọi theo tên tổng là La Phù, xưa kia thuộc huyện Thượng Phúc, phủ Thường Tín, trấn Sơn Nam Thượng. Đến đời vua Minh Mệnh, năm 1831 phủ Thường Tín thuộc về tỉnh Hà Nội. Thời Pháp thuộc, năm 1904 đổi là huyện Thường Tín, thuộc tỉnh Hà Đông.

Tổng La Phù từng có Hoàng giáp Phạm Cư đỗ khoa Nhâm Tuất (1442), Hoàng giáp Nghiêm Lâm đỗ khoa Mậu Tuất (1478), Tiến sĩ Phạm Đức Trịnh đỗ khoa Quý Sửu (1493). Đình La Phù được cả 5 thôn Phúc Trại, La Uyên, Thọ Giáo, Mai Hồng, Mai Sao chung sức xây dựng vào năm 1581. Đầu thế kỷ XXI, La Phù thuộc xã Tân Minh, Thường Tín, TP Hà Nội. Xã gồm 2 thôn La Uyên và Thọ Giáo, tổng diện tích 515 ha, dân số năm 1999 đạt 7.097 người nhưng không còn ai trồng dâu, nuôi tằm, dệt lụa từ khi dòng sông Nhuệ bị ô nhiễm nặng.

Lược sử

Đình Là thờ thành hoàng Nguyễn Phục. Ngài quê xã Đoàn Tùng, huyện Trường Tân, Hải Dương, đỗ Hoàng giáp năm Thái Hoà 11 (1453) đời vua Lê Nhân Tông, giữ chức Hàn lâm Đại học sĩ, kiêm dạy các vương tử. Khi vua Lê Thánh Tông nam chinh có sai ngài chỉ huy đoàn thuyền vận lương, xử chết vì đến chậm. Sau vua biết lý do gặp bão biển nên đã minh oan, phong ngài là “Minh Lang đại vương, Hộ quốc cứu dân, Bảo quốc công thần”, và ban sắc chỉ cho 72 nơi thờ phụng.

Đình ban đầu chỉ có toà đại bái dài 24,3mx9,3m, hiên rộng 1,3m. Bốn mái xòe thấp, lợp ngói mũi hài. Các góc đao uốn cong, tàu đao gỗ chạm cánh hoa. Bờ nóc, bờ dải đắp bờ đinh. Năm 1936 xây thêm hậu cung 3 gian nằm song song với đại bái. Năm 1948 hậu cung bị phá, sau 1954 được dân đóng góp xây dựng lại.

Năm 2003, đình La Phù được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Toà đại bái gồm 3 gian 2 chái, quay về phía đông bắc. 2 bộ vì trục chính ở gian giữa làm kiểu rường cốn dựa trên 8 cột gỗ, 4 cột cái cao 4,5m, chu vi 2,3m; 4 cột quân phía trước và phía sau thấp và nhỏ, trên thân cột có lỗ đục để ghép sàn là đặc điểm của ngôi đình thời Lê. Dưới chân cột kê tảng đá chạm vòng cánh sen, dáng thắt cổ bồng, cao 62cm. Bộ vì thượng làm kiểu chồng rường con nhị, 2 phía câu đầu đặt trên đấu vuông, đầu dư đục chạm hình đầu rồng.

Đình bảo tồn một số thành phần kiến trúc và điêu khắc thời Mạc, đến thời Nguyễn được đại tu nên có sự pha trộn phong cách. Giữa cột cái và cột quân là bộ vì hạ làm theo kiểu rường cốn đặt trên xà nách. Toà hậu cung xây tường hồi bít đốc, hai mái chảy, lợp ngói ri, bờ nóc chữ đinh, kìm đấu hình chữ nhật, bộ vì làm theo kiểu quá giang kèo cầu và có trần vòm mái cua.

Di sản

Ngôi đình mang dấu ấn thời Mạc. Trên bộ vì gian giữa phía sau là bức cốn đúc chạm lộng con rồng có hình yên ngựa. Bộ vì hạ thứ hai cũng được chạm rồng ở trên đấu, trên đầu rường và mảng cốn. Trên 2 bộ vì thượng có hình lưỡng long chầu nguyệt. Con rồng to, đuôi xoắn, tóc dựng, mang phong cách thời Nguyễn. Hai bộ vì hạ phía ngoài được đục chạm hoa văn cả 2 mặt. Phía mặt cốn trong chạm đề tài tứ linh và long cuốn thủy. Con rồng có 4 làn tóc uốn, nhe rõ hàm răng và phun nước xuống đầm sen đua nở cùng rùa, tôm, cua vui đùa. Trên cạn, long mã phi nước đại cùng nghê chầu, phượng múa… Mặt sau những bức rường cuốn đục chạm kênh bong đăng đối mặt trước là hình tứ linh, cạnh các loài vật thông thường còn có hình chuột trên đài sen.

Trong đình bảo lưu được 01 thần phả, 38 đạo sắc phong, đạo sớm nhất có niên đại Vĩnh Thịnh (1705); 02 rùa đá và 01 cỗ kiệu bát cống thời Lê; 05 tấm ván thưng chạm rồng yên ngựa thời Mạc; 03 bộ hoành phi câu đối và 03 long ngai thời Nguyễn…

Mỗi năm lễ hội đình Là diễn ra hai lần. Lễ hội hàng tổng thì hai năm mới tổ chức một lần vào ba ngày 11, 12, 13 tháng 8 âm lịch với đám rước kiệu đi từ đình Là lên miếu tổng qua cầu Xém và vòng về tới cầu Là rồi vào đình. Xưa cầu Là làm theo lối “thượng gia hạ kiều”, móng cầu được xây dựng bằng gạch cuốn vòm, phía trên là nhà cầu với các bộ vì, cột, xà làm bằng gỗ tứ thiết. Sau được xây dựng lại bằng bê tông.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Đậu: thôn Gia Phúc, xã Nguyễn Trãi.
• Đền Vân Trai: thôn Vân Trai, xã Văn Phú.
• Đình Hà Hồi: thôn Hà Hồi, Thường Tín.
• Đình, đền Phúc Thuỵ: RRH5+MG, thôn Phúc Thuỵ, xã Tân Ước.
• Đình Thuỵ Ứng: thôn Thuỵ Ứng, xã Hoà Bình.
• Đình Thượng Cung: thôn Thượng Cung, xã Tiền Phong.

No 883 ©NCCong 2022, dinh La Phu (Thuong Tin)