1176 An Ha village hall
Đình An Hạ
h.Hoài Đứcsông ĐáyAn Dương Vương
Đình An Hạ 安下 còn gọi là đình Hạ Thôn, có từ cuối thời Lê trung hưng. Thờ: nữ tướng Đỗ Thị Bảo. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1995). Vị trí: XPQ4+JPF, An Thượng, Hoài Đức, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 21km (hướng 8h). Trạm bus: Trước Agribank Ngãi Cầu - Hoài Đức. [1]
Lược sử
Thôn An Hạ còn gọi là Hạ Thôn, trước kia thuộc trang Thượng Ốc, huyện Từ Liêm, phủ Quốc Oai, đạo Sơn Tây. Theo cuốn thần phả lưu trong hậu cung đình, vợ ông Đỗ Thiện - một cựu thần của An Dương Vương - đêm nằm mơ thấy con rắn trắng cuốn mây hồng rồi nở ra 3 bông sen. Sau đó bà sinh được ba cô con gái, lớn lên họ đều tài ba và xinh đẹp.
Bỗng nhiên có giặc phương Bắc kéo sang xâm lược, vua cho tìm người hiền tài ra giúp nước. Người con út là Đỗ Thị Bảo chiêu mộ được 300 quân và xin vua cho đi dẹp giặc ở vùng Lĩnh Nam rồi giành thắng lợi.
Ngày 10 tháng 7 âm lịch, bỗng có trận mưa to gió lớn, các loài thuỷ tộc bị cuốn theo dòng nước. Cô Bảo cùng một số binh lính cũng bị cuốn theo. Vua thấy cô là người có công lớn nên ban sắc phong là “Huyền Vũ phong tư đệ lục vị công chúa” và cho làng lập quán thờ.
Kiến trúc
Đình An Hạ toạ lạc cạnh ngôi chùa ở phía Tây làng. Cổng đình đồ sộ xây kiểu nghi môn tứ trụ, phía trước có ao vuông, phương đình và sân rộng, phía sau là hai dãy tả hữu mạc 3 gian đối diện qua sân nhỏ. Toà đại bái 3 gian 2 chái nhìn về hướng Nam, gian giữa kết nối với toà hậu cung 3 gian dọc thành hình “chữ Đinh”. Hai bên hậu cung mới có thêm hai nếp nhà 3 gian.
Đại bái rộng 21m và sâu 9m được xây trên nền cao, mặt trước có lắp cửa bức bàn với chấn song con tiện. Các mái lợp ngói ta và có trang trí trên các bờ nóc, bờ dải, bốn phía là các góc đao uốn cong. Tại rốn nhện có đắp nổi hình chim phượng. Bộ khung gỗ tứ thiết gồm các bộ vì làm theo kiểu “chồng rường” dựa trên 4 hàng chân cột.
Tại gian giữa có 4 bức cốn chạm nổi cả 2 mặt, mặt chính chạm tứ linh với các hình cua, cá, rồng theo đề tài long cuốn thuỷ, mặt sau chạm tứ quý với các hình cây hoá rồng. Các nét chạm khắc ở đây khá cầu kỳ, đầu rồng gắn nổi cao. Nền gian giữa đại bái thấp hơn nền các gian bên cạnh. Tại chính điện có bộ cửa võng sơn son thếp vàng với bức đại tự đề “Thánh cung vạn tuế” và tấm biến gỗ đề "Thượng đẳng tối linh".
Hậu cung có chiều dài 12m, rộng 7m, chia thành 2 phần với cửa bức bàn có lối đi hẹp ở hai bên. Phần ngoài bày hương án và nhiều đồ thờ tự có giá trị, phần trong làm sàn gác lửng, trên đặt khám thờ và long ngai bài vị thành hoàng làng.
Di sản
Trong đình An Hạ hiện còn bảo lưu 17 đạo sắc phong, đạo sớm nhất có niên đại Vĩnh Khánh 2 (1730) và các đồ tế khí quý giá bằng đồng như: chuông, chiêng, hạc, lư hương, đèn thờ.
Cứ 5 năm một lần, 3 làng An Hạ, Đào Nguyên, Ngự Câu tổ chức lễ hội chung từ ngày 12 đến 14 tháng Giêng âm lịch. Mở đầu là đám rước 5 cỗ kiệu gồm: kiệu bài vị, kiệu văn, kiệu hoa, kiệu oản và kiệu hương. Mỗi kiệu do hơn 20 trai làng được chọn kỹ để khiêng từ đình ra quán, đến chiều lại rước về đình. Nhân dịp này còn diễn ra các trò vui dân gian như tổ tôm điếm và đấu vật, v.v…
Năm 1995, đình An Hạ được Bộ Văn hoá và Thông tin xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.
Bản đồ trực tuyến
Di tích lân cận
- Chùa An Hạ: An Hạ, Hoài Đức.
- Chùa Đào Nguyên: An Thượng, Hoài Đức.
- Chùa Tổng La Phù: An Thượng, Hoài Đức.
- Đình Đào Nguyên: An Thượng, Hoài Đức.
- Đình Ngãi Cầu: Ngãi Cầu, Hoài Đức.
- Đình Ngự Câu: An Thượng, Hoài Đức.
Ảnh: Cổng đình An Hạ
Bài 1176 ©NCCong 2012-2021, đình An Hạ
[1] Từ sau cuộc cải cách hành chính năm 2025, thôn An Hạ thuộc xã Cao Thượng, TP Hà Nội.