Đình Chàng Sơn

Lược sử

Làng Chàng [1] vốn có tên chữ là 原舍庄 Nguyên Xá Trang, sau đổi thành 幢村 Chàng Thôn rồi Chàng Sơn. Trước năm 1945, Chàng Sơn thuộc tổng Thạch Xá, huyện Thạch Thất, tỉnh Sơn Tây. Dân làng nổi tiếng khéo tay và có nhiều nghề phụ như: mộc, nề, quạt giấy, quạt lượt, quạt giang, dát giường, kẹo, bánh rán, chè lam, dệt cửi, dệt vải, đan thuyền nan, làm dù, dép cói, dép mây, v.v..

Đình Chàng Sơn còn gọi là đình Cả, thờ Tản Viên Tam Thánh tức Tản Viên, Cao Sơn, Quý Minh - ba vị thần núi có công giữ nước và giúp dân trị thuỷ ở thời Hùng Vương thứ 18. Đình còn thờ Đào Khang, tướng của Hai Bà Trưng, cùng tướng của Lý Nam Đế là Trương Chủng - một người làng từng lập căn cứ tại trang Nguyên Xá để chống quân Lương.

Năm 1885, ngôi đình cũ bị quân Pháp thiêu huỷ. Năm 1886, dân làng đã góp tiền mua lại một ngôi đình khác ở Hoà Thạch về dựng ở giữa làng trên nền đình cũ được tôn cao.

Năm 1991, đình và chùa Chàng Sơn được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Chàng Sơn ngày nay thuộc xã Tây Phương, TP Hà Nội.

Kiến trúc

Đình hiện nằm trong một khuôn viên thu hẹp có tường bao quanh. Cổng đình kiểu nghi môn tứ trụ giáp đường làng, phía trước là ao đình và dãy núi Ba Vì xa xa ở hướng tây. Giữa ao vuông có toà thuỷ đình 2 tầng 8 mái. Sau cổng là hai dãy tả hữu mạc đối diện qua sân.

Toà đại bái 3 gian, 2 chái với bốn mái đao cong, bờ nóc đắp lưỡng long chầu nguyệt, đầu đao gắn các con nghê bằng đất nung chúc đầu về nóc. Bộ khung gỗ lim chắc khoẻ dựa trên bốn hàng chân cột. Đường kính cột cái 55cm, cột quân 42cm. Bên dưới câu đầu là đầu dư ăn mộng vào đầu cột cái và được chạm thành hình đầu rồng theo phong cách nghệ thuật thế kỷ XVIII-XIX. Trên các bức cốn, thanh xà và kẻ được chạm khắc chủ yếu các đề tài tứ linh, tứ quý mang đặc trưng của nghệ thuật điêu khắc cuối thời Nguyễn.

Toà hậu cung 3 gian kết nối với toà đại bái theo hình “chữ Đinh”. Sàn gỗ tại đây cao 1,8m. Cung cấm 3 gian được xây tường ba mặt kín bằng gạch đá ong cỡ lớn, bên trong bày 3 bộ long ngai, bài vị của Tản Viên Tam Thánh.

Di sản

Lễ hội đình làng được tổ chức hằng năm từ ngày 17 đến 18 tháng Tám ÂL để tưởng nhớ công ơn các vị Thánh. Ngoài đám rước kiệu, lễ tế, lễ dâng hương còn có đấu cờ người, chọi gà, biểu diễn văn nghệ và rối nước.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa thôn Bến: 3J39+J4.
• Chùa Chàng Sơn: 2JM4+J4R.
• Chùa Tây Phương: 2HGP+5V.
• Đình Canh Nậu: 3J38+QPG.
• Đình Hữu Bằng: 2JF7+X3.
• Đình làng Yên: 2JM4+42J.
• Quán Hương Ngải: 3H5X+FGQ.

Ảnh: Hông đình Chàng Sơn

Bài 481 ©NCCông 2018-2025, dinh Chang Son