Đình Thọ Vực (Phùng)

Lược sử

Xưa kia đình vốn là một ngôi đền thờ các thuỷ thần của những ngư dân sống bằng nghề chài lưới ven sông Đáy thuộc làng Vạn Chài, phường Vực Tảng. Về sau, do dân cư nơi đây phát triển đông đúc nên các thuỷ thần trong hệ thống tín ngưỡng nguyên thuỷ đã được phụng thờ như thành hoàng làng.

Tương truyền, đình Thọ Vực thờ Lạc Long Vương và Hà Bá thuỷ quan tôn thần. Theo sách “Lĩnh Nam chích quái”, mấy ngàn năm trước từng có thần Lạc Long Vương là người đứng đầu xứ Lạc. Một hôm, ngài diệt được Mộc Tinh, sau đó lại xuôi theo dòng sông Cái tới vùng Long Biên. Tại đây, Lạc Long Vương diệt được hồ tinh chín đuôi ở hồ Tây. Sau đó, ngài đi ra biển Đông. Cũng theo truyền thuyết, Hà Bá thuỷ quan tôn thần là vị thần cai quản các dòng sông và cửa bể.

Ngược dòng lịch sử hơn 2000 năm, Thọ Vực đã là một nơi có người cổ tụ cư từ trước khi bị Bắc thuộc. Khu mộ táng thân cây khoét rỗng Đông Sơn ở vùng này đã được các nhà khảo cổ học phát hiện và khai quật từ thập niên 1980.

Năm 1990, đình Thọ Vực được Bộ Văn hóa và Thông tin xếp hạng là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Đình Thọ Vực hiện toạ lạc sát chân đê, mặt quay hướng Tây nhìn về phía sông Đáy. Từ trên thân đê có những bậc đá dẫn xuống khuôn viên đình qua nghi môn được làm theo kiểu trụ biểu. Cổng chính có hai trụ lớn, trên đỉnh mỗi trụ có 4 chim phượng kết thành hoa dành, dưới là ô lồng đèn, bên trong đắp tích tứ linh.

Sau cổng là sân có nhiều cổ thụ, ở giữa là toà tiền tế. Hai bên là dãy tả hữu mạc, mỗi dãy gồm 3 gian tường hồi bít đốc, cuối dãy có ban thờ và 4 tấm bia hậu ghi công những người đóng góp tiền của xây dựng đình. Bên hữu có lối đi ra ao đình hình vuông.

Toà tiền tế làm kiểu phương đình chồng diêm hai tầng tám mái đao cong, trên chính giữa bờ nóc có đắp hình mặt trời, hai bên là hình khối “long cuốn thuỷ”, phía dưới là 4 bức cốn chạm nổi đề tài “tứ linh” mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn (thế kỷ XIX).

Toà đại bái là một ngôi nhà ngang 3 gian tường hồi bít đốc đã được tu bổ vào năm Bảo Đại thứ 3 (1928). Trên các kiến trúc gỗ vẫn con nguyên kẻ chuyền, kẻ bẩy và những bức cốn trang trí đề tài “tứ linh” và “hổ phù ngậm chữ thọ”. Toà hậu cung kéo từ gian giữa đại bái về phía sau 2 gian theo hình “chữ Đinh”, là nơi bài trí các đồ tế tự như long ngai bài vị của nhị vị thành hoàng.

Di sản

Đình Thọ Vực bảo tồn được nhiều di vật quý, trong đó có 2 pho tượng bằng đá xanh, đường nét chạm khắc trau chuốt mang phong cách nghệ thuật thời Lê (thế kỷ XVIII), 4 tấm bia đá dựng vào thời Nguyễn, 13 đạo sắc phong, trong đó đạo cổ nhất vào thời Lê, niên đại Cảnh Hưng thứ 44 (1783) cùng nhiều di vật khác.

Lễ hội đình Thọ Vực diễn ra hàng năm vào dịp tháng 3 âm lịch và gắn liền với tục rước nước truyền thống trên sông Đáy.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Cổ Ngoã: 4M36+FXW, Đan Phượng.
• Chùa Đại Phùng: 3MR6+J8W, Đan Phượng.
• Chùa Đại Từ Ân: 3MRJ+M3W, Đan Phượng.
• Chùa Phượng Trì: 3MR6+J8W, Đan Phượng.
• Đền và chùa Tháp Thượng: 3MJ7+Q87, Đan Phượng.
• Đình Đại Phùng: 3MR6+CW, Đan Phượng.
• Đình Phương Mạc: 3JWX+F5, Liên Minh, Đan Phượng.

1265_dinh_Tho_Vuc ©NCCông 2017-2026