Đình Vạn Xuân

Lược sử

Vạn Xuân là tên quốc gia của người Việt do Lý Nam Đế thành lập vào thế kỷ VI. Đình Vạn Xuân thờ thành hoàng làng Hạ Mỗ là Hy Minh Dũng Nghị Đại vương, tức Lý Bát Lang, hoàng tử thứ 6 của Hậu Nam đế Lý Phật Tử. Ngài cũng được thờ tại miếu Hàm Rồng ở cách đình 850m về phía Tây Bắc. Hạ Mỗ là chỗ sông Hồng, sông Hát và sông Nhuệ xưa kia gặp nhau. Dần dần phù sa bồi lấp vùng đất này, khi người Pháp xây dựng đập Phùng và cống Chèm thì Hạ Mỗ nằm ở giữa hai vị trí đó và ở cách sông Hồng tới 1,5km.

Theo bản thần phả do Hàn lâm viện Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn năm Hồng Phúc thứ nhất (Nhâm Thân 1572) đời vua Lê Anh Tông và sao chép lại vào thời Nguyễn, miếu Hàm Rồng được dân lập theo lệnh vua ngay sau khi Lý Bát Lang mất. Miếu xây trên nền cung cũ của hoàng tử ở trong thành Ô Diên và còn gọi là Quán Bét do đọc chệch từ "Bát" trong tên "Lý Bát Lang".

Đình Vạn Xuân ra đời sau miếu Hàm Rồng. Đình nằm ở giữa làng và là tâm đối xứng của hai ngôi đền Hàng Văn (Văn Hiến Đường), Hàng Võ (Tri Chỉ đường) ở hai đầu Bắc Nam. Đình được xây trên khu đất rộng có thế phong thuỷ "quy vờn ngọc", lưng dựa vào gò nhỏ nhô ra một hồ bán nguyệt nay đã bị lấp.

Những niên hiệu của các sắc phong thành hoàng như Hoằng Định, Đức Long, Dương Hòa, Phúc Thái…. và thời điểm tu sửa đình Vạn Xuân có ghi trong văn bia “Tu tạo mãi trù văn khế chi bi” (Kỷ Mão 1679) cho thấy đình đã tồn tại từ khoảng cuối thế kỷ XVI trở về trước.

Tháng 3 năm 1940, hỏa hoạn thiêu rụi ngôi đình, chỉ còn 2 vì đốc của toà tiền tế. Cuối năm 1942, dân làng chung sức phục dựng đình. Toàn bộ đồ tế tự đều được sửa sang, bổ sung đầy đủ như bài trí khi trước. Bức đại tự “Mỹ tục khả phong” cũng được phục chế và đặt ở gian đầu toà đại bái.

Kiến trúc

Năm 2025, đình lại được đại tu. Cổng đình kiểu nghi môn tứ trụ mở ra đường làng và nhìn về phía Tây Nam ra ao đình có gò đất tròn ở giữa. Sau cổng là sân vuông với hai dãy tả hữu mạc 5 gian nằm đối diện nhau. Toà tiền tế 5 gian 2 chái nằm song song với tòa đại bái. Nối hai đầu tiền tế và đại bái là hai dãy hành lang 3 gian. Toà thiêu hương chồng diêm hai tầng chạy dọc từ gian giữa tiền tế qua gian giữa đại bái đến thẳng toà hậu cung hai tầng bốn mái. Sau hậu cung là 3 nếp nhà 3 gian nối liền nhau gọi là nhà hậu phòng.

Di sản

Trong đình Vạn Xuân bảo lưu một tấm bia 2 mặt từng bị giấu kín tại ruột tường bên cánh phải và được công bố vào năm 1987. Mặt trước bia đề “Tu tạo mãi trù văn khế chi bi”, khắc năm Vĩnh Trị thứ 4 đời vua Lê Hy Tông (1679); mặt sau bia đề “Kiến mưu phúc viễn thạch bi chi đồ”, khắc năm Vĩnh Trị thứ 5 (1680).

Năm 1991, đình Vạn Xuân [cùng đền Văn Hiến và chùa Hải Giác] được Bộ Văn hoá - Thông tin xếp hạng Di tích lịch sử, kiến trúc - nghệ thuật quốc gia.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Đại Từ Ân: KĐT Phoenix Garden, xã Đan Phượng.
• Chùa Già Lê: 302 Cơ đê, xã Hồng Hà, huyện Đan Phượng.
• Chùa Hải Giác: xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng.
• Đền Văn Hiến: xã Hạ Mỗ, huyện Đan Phượng.
• Đình Bá Dương Nội: 219 Cơ đê Hồng Hà, huyện Đan Phượng.
• Đình Đại Phùng: TT Đan Phượng.

Mã QR và ảnh

No.1188 ©NCCông 2018-2025, dinh Van Xuan