402 Do Lo village hall

Đình Do Lộ

Đình Do Lộ 由路亭 có từ thế kỷ XVIII. Thờ: Cao Sơn đại vương và Ả Lã Nàng Đê. Xếp hạng: Di tích quốc gia (1990). Vị trí: WPVQ+QQ3, Yên Nghĩa, Hà Nội. Cách Ga Hà Nội: 15km, hướng 7h. Trạm bus: Ao làng Do Lộ - QL6.

Địa lý

Thôn Do Lộ tên chữ Hán 由路, còn gọi làng Tuân, trước năm 1945 thuộc tổng Phú Lãm, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông. Dưới thời Lê trung hưng, nơi đây thuộc trấn Sơn Nam Thượng. Đến khi thực dân Pháp sang, phía Nam thôn có thêm con đường quốc lộ QL6 nối thành phố Hà Nội với tỉnh Hoà Bình, cho nên giao thông thuận tiện.

Thôn nằm ở phía Đông sông Đáy. Đoạn đê chạy qua đây gọi là đê Yên Nghĩa, hai bên đê xưa kia là những cánh đồng tươi tốt. Xung quanh Do Lộ có các thôn Thanh Lãm, Cổ Bản và An Định. Từ đầu thế kỷ XXI, vùng đất bãi màu mỡ này đang bị đô thị hoá nhanh chóng theo đà mở rộng của vùng Hà Đông cũ.

Lược sử

Đình Do Lộ toạ lạc trong một khuôn viên liền kề ngôi chùa Pháp Bảo tự, cách cầu Mai Lĩnh khoảng 1,5km về phía Đông Bắc. Trong hậu cung đình thờ bài vị thành hoàng Cao Sơn đại vương, một trong ba vị tướng nổi tiếng nhất của vua Hùng thứ 18 và được tôn vinh là Tản Viên Tam Thánh (Tản Viên, Cao Sơn, Quý Minh) vì có công giúp dân giữ nước chống lại quân nhà Thục.

Trong đình còn thờ Ả Lã Nàng Đê, một vị tướng có công lớn trong việc giúp Hai Bà Trưng đánh đuổi thái thú Tô Định, giải phóng 65 thành trì. Sau thắng lợi, bà đã tổ chức dạy dân nghề trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải. Bà đã hy sinh anh dũng trong chiến đấu chống quân đội nhà Đông Hán do Mã Viện chỉ huy sang xâm lược nước ta.

Năm 1990, đình Do Lộ được xếp hạng Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.

Kiến trúc

Cổng đình mở về phía Tây Bắc, xây kiểu nghi môn tứ trụ. Trên đỉnh 2 trụ lớn có đắp hình 4 con chim phượng chụm đuôi, đầu vươn ra 4 góc; trên đỉnh 2 trụ nhỏ đắp hình con nghê chầu. Sau nghi môn là khoảng sân khá rộng, hai bên có dãy tả hữu mạc 3 gian, tường hồi bít đốc, là nơi quan viên và dân làng sắp lễ chuẩn bị tế thần. Các bộ vì làm theo kiểu “quá giang vượt tường” đơn giản và bào trơn đóng bén.

Cuối sân là toà đại bái gồm 5 gian 2 chái với 4 đầu đao cong đắp hình linh thú, định hình sau lần trùng tu tôn tạo vào thời Nguyễn. Tất cả các mái đều lợp ngói ri. Các bộ vì tại đây được chạm khắc tương đối đơn giản với hình rồng phượng và vân xoắn có điểm xuyết lá cúc mang phong cách nghệ thuật cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX.

Gian giữa toà đại bái kết nối với 3 gian dọc của toà hậu cung theo bố cục hình “chữ Đinh”. Đây là nơi đặt long ngai bài vị, sắc phong, nhang án, kiệu và nhiều đồ thờ tự. Các bộ vì ở hậu cung chủ yếu được bào trơn đóng bén, thiên về độ bền chắc.

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

Chùa Quang Lãm: WQV6+G36, Phú Lương.
Chùa Thanh Lãm: WPWX+VQ6, Phú Lương.
Đền Linh Tiên: WQW2+FX9, Phú Lương.
Đình và chùa Cổ Bản: WPQP+998, Yên Nghĩa.
Đình Nhân Huệ: WPPJ+53, Yên Nghĩa.
Đình Yên Lộ: XP3J+QM, Yên Nghĩa.