Phố Hàng Bún

Giới thiệu

Ngày nay phố Hàng Bún dài 484m, rộng 8m, đi từ đê Yên Phụ xuống tận phố Phan Đình Phùng qua các phố Phó Đức Chính, Nguyễn Khắc Nhu, Phạm Hồng Thái, Nguyễn Trường Tộ, Quán Thánh. Phố toạ lạc trên địa bàn hai phường Nguyễn Trung Trực và Quán Thánh thuộc quận Ba Đình. Đó là đất của các thôn Yên Ninh, Yên Thành thuộc tổng Yên Thành, huyện Vĩnh Thuận cũ. Nơi đây có thể coi như ranh giới phía bắc của những phố phường xưa mà trong tên có chữ “Hàng”, vốn là một đặc điểm nổi bật của "khu phố cổ Hà Nội", vd. như: Hàng Than, Hàng Đậu, Hàng Cót, Hàng Giấy, Hàng Lược, Hàng Khoai…

Lược sử

Xưa kia đây vốn là một con đường đất đi từ “Khu trại lính tuần thành” ở sát con hào của thành nội và dẫn đến cửa ô Thạch Khối trên đê sông Hồng. Đến đầu thế kỷ XIX, hồ Mã Cảnh còn chiếm già nửa khu vực mà con đường này đi qua. Trên bản đồ Hà Nội vẽ năm 1831 đã có ghi tên phố Hàng Bún. Ô Thạch Khối ngày ấy được xây cùng kiểu như Ô Quan Chưởng nhưng nhỏ hơn. Cổng ra vào ô có cánh cửa bằng gỗ lim to nặng, ngày mở, đêm đóng. Trên cổng là chòi canh có lính gác liên tục 24/24h.

Thôn Yên Ninh hồi ấy có nghề làm bún dân dã cổ truyền. Gạo ngâm xong xay ra bột rồi được chế biến thành những sợi bún nhỏ mềm mại, trắng nõn. Người dân có thể hàng ngày thưởng thức thứ bún này trong những món ăn phong phú như: bún riêu cua, bún ốc, bún chả, bún thang, bún cá, bún bung, bún lòng, bún cuốn, bún mọc, bún măng, bún vịt, bún ngan,… thậm chí chỉ cần ăn bún đậu với mắm tôm hay nước chấm chua ngọt đã thấy ngon rồi.

Sau khi chiếm Hà Nội, chính quyền thực dân cho san lấp hào nước, phá tường thành cổ. Chính Bắc Môn (xây năm 1805 trên nền Cửa Bắc thời Lê) được giữ lại để kỷ niệm vì có hai vết đạn do pháo thuyền của quân Pháp bắn vào ngày 25-4-1882. Dân làng Yên Ninh xây nhà tranh và nhà gạch một tầng ở hai bên đường phố Hàng Bún; phía sau dãy nhà là những ao, chuôm, bãi cỏ luôn ngập nước. Đến tận năm 1945 trên phố vẫn còn những hộ gia đình chuyên nghề làm bún. Từ con phố này bún được chuyển vào chợ Đồng Xuân và bán rong khắp phố phường Hà Nội.

Thời Pháp thuộc phố Hàng Bún có tên Tây là Rue des Vermicelles tức “phố Hàng Miến”, họ tạm dịch thế vì không có từ tương đương với “bún”. Năm 1945 BS Trần Văn Lai thị trưởng Hà Nội đã đặt lại theo như cũ và tên được giữ nguyên cho đến nay.

Trên phố Hàng Bún ở số nhà 15 có một di tích văn hoá ít ai biết là đền Am, thờ bách linh (tức cô hồn hay người chết vô thừa nhận). Tại số nhà 34, đền Thủy Tiên Quang vốn thờ Châu Nương (còn gọi “Bà chúa kho”) thì không may đã mất và trở thành một khách sạn. Khu vực đầu phố này hiện còn dấu vết của Nhà máy nước nhưng trên nền đất của Nhà máy điện Yên Phụ thì đã mọc lên cao ốc thay cho ống khói.

Tường nhà số 54 có gắn tấm bia ghi dòng chữ: “Khắc sâu căm thù thực dân Pháp đã tàn sát đồng bào ta tại nơi đây ngày 17-12-1946...” Tối đó, lính Pháp đi xe từ trong thành chạy ra đây bắn chết một chiến sĩ tự vệ của Việt Nam đang đứng gác và bắt cóc một chiến sĩ khác. Sáng hôm sau, chúng cho một trung đội xe tăng, xe bọc sắt vây khu vực ngã ba Hàng Bún - Yên Ninh này và bắn vào cả dân phố. Đêm 19-12-1946, các đại bác ở Pháo đài Láng của ta đã đáp trả và lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ Chủ tịch được phát lên sóng....

Bản đồ trực tuyến

Di tích lân cận

• Chùa Châu Long: số 112 phố Trấn Vũ.
• Chùa Hoè Nhai: số 19 phố Hàng Than.
• Cửa Chính Bắc Môn: đối diện số 40 phố Phan Đình Phùng.
• Đền Yên Thành: góc phố Quán Thánh - Phan Huy Ích.
• Đình Tây Luông: số 23 phố Nguyễn Trung Trực.
• Nhà thờ Cửa Bắc: số 56 phố Phan Đình Phùng.

Mã QR và ảnh

No.597 pho Hang Bun ©NCCông 2019-2020 Rice noodle street